`Al die activisten worden serieus behandeld'

Amsterdam zit `op slot' doordat elk bouwplan kan worden getoetst aan de gevolgen voor de lucht. Aan dit `absurde' beleid moet een einde komen.

Laatst was de Amsterdamse wethouder Duco Stadig (Ruimtelijke Ordening, PvdA) nog op een bijeenkomst waar ook tegenstanders van een bouwplan waren. En ja hoor, die hadden het inmiddels ook begrepen: om bouwplannen tegen te houden moet je inzetten op luchtkwaliteit. Ben je het niet eens met een bouwplan, zeg dan dat de luchtkwaliteit in het geding is. Grote kans op succes, zegt Stadig. Tot zijn grote ergenis.

Nederland is het enige Europese land dat ruimtelijke ordening koppelt aan de EU-richtlijn voor schone lucht. Waarom? Stadig weet het niet. De gevolgen kent hij wel. Als het zo doorgaat wordt er niks meer gebouwd, zegt hij. ,,Er zit een slot op Nederland. Bij ieder ruimtelijk besluit moet ik me afvragen wat de gevolgen zijn voor de luchtkwaliteit.'' Talloze bestemmingsplannen zijn door de Raad van State geschrapt, omdat de luchtkwaliteit in het geding was.

Volgens Stadig ligt Nederland plat door dat ,,absurde'' beleid. Van Geel heeft 900 miljoen gekregen voor de problemen, terwijl hij daar met de koppeling voor een deel zelf verantwoordelijk voor is, zegt Stadig. Verdenkt hij Van Geel ervan de koppeling te handhaven om zo extra geld binnen te slepen? Zo ver wil Stadig niet gaan. ,,Maar het werkt natuurlijk wel zo. En hij wil er ook niet van af.'' Terwijl de koppeling van Europa niet hoeft. Van de Raad van State niet. Stadig: ,,Van Geel moet die koppeling uit de wet halen.''

Wat is uw grootste probleem met de koppeling?

,,Stel je hebt een dorp waar een weg dwars doorheen loopt. De gemeente besluit die weg te verleggen, om het dorp heen, buiten de bebouwde kom, om zo het centrum te ontzien. Vervolgens maakt iemand bezwaar, door te zeggen dat de luchtkwaliteit buiten de bebouwde kom slechter wordt. Dat is zo, de lucht wordt daar slechter, maar in het dorp beter. Maar door die koppeling mag de lucht ook buiten de bebouwde kom er niet op achteruit gaan. Grote kans dat het plan wordt afgekeurd.''

Dat probleem is straks toch opgelost met het `salderingssysteem' dat Van Geel in wil voeren? Als door een bouwproject de luchtkwaliteit verslechtert, maar door maatregelen elders in hetzelfde gebied verbetert, kunnen de plannen toch doorgaan.

,,Dat werkt misschien voor die rondweg, maar als je in een gebied wilt bouwen waar iets verderop de lucht ook slecht is, valt er niets te salderen. Zoals bijna in de hele Randstad het geval is. Bovendien is het nog maar afwachten of de Raad van State en Europa het salderingssysteem toestaan.''

Als de Raad van State zegt dat koppelen niet hoeft volgens de Europese regels, dan zal deze de bouwplannen uiteindelijk toch goedkeuren?

,,Daar gaat het niet om. Het grootste probleem voor ontwikkelaars is vertraging. Al de activisten die bezwaar maken, worden serieus behandeld. Soms kun je jaren doormodderen met een project en dan krijg je uiteindelijk gelijk. Voor een bezwaarmaker maakt tijd niets uit. Maar door al die vertraging krijg je niets meer voor elkaar.''

Noem eens een project in Amsterdam dat hiervan te lijden heeft.

,,Bijvoorbeeld de bebouwing langs de Amsterdamse rondweg A10-West. IJburg werd al tegengehouden omdat we verzuimd hadden te onderzoeken of het binnen een speciale beschermingszone voor vogels viel. Maar anders had iemand prima bezwaar kunnen maken door te zeggen dat door IJburg extra auto's op de ring rijden en dat dat slecht is voor de lucht.''

Van Geel moet toch voldoen aan de Europese normen?

,,Dat zal wel. Maar dit helpt niets. De meeste ruimtelijke ordeningsprojecten hebben helemaal geen gevolgen voor de luchtkwaliteit. Als er door een nieuwe woonwijk extra autoverkeer komt, dan moet je die auto's aanpakken. Maak die schoner. Maar knip die koppeling door.''

In de Tweede Kamer is er weinig bezwaar tegen de koppeling. Hebben die het dan niet begrepen?

,,Dat is de verkokering. Dit soort dingen wordt besproken in de commissie milieu. Daar zitten alleen maar milieumensen, die vinden dit allemaal prima. Maar de ruimtelijkeordeningsmensen zitten niet in die commissie.''