Wordt Beeckestijn gesloten?

De gemeenteraad van Velsen vergadert morgen over landgoed Beeckestijn. De historische buitenplaats dreigt per 1 november voor het publiek te worden gesloten.

Als het aan de gemeente Velsen ligt, kan er straks niet meer worden getrouwd op landgoed Beeckestijn, keren de bruiklenen terug naar het Rijksmuseum en belandt de eigen collectie in een depot. Dit zegt John Veltman, voorzitter van de stichting Vrienden van Beeckestijn in het Noord-Hollandse Velsen. Van wethouder Van der Hulst van de gemeente Velsen heeft hij onlangs te horen gekregen dat het museum per 1 november dicht moet en leeg moet worden opgeleverd. Een woordvoerder van de gemeente weigert commentaar.

Beeckestijn maakte ooit deel uit van een groot aantal landgoederen in Zuid-Kennemerland, waar rijke Amsterdamse kooplieden hun weelde etaleerden met fraaie huizen en tuinen. Inmiddels is een groot deel daarvan gesloopt of in handen van particuliere instellingen. Volgens Veltman is Beeckestijn cultuurhistorisch interessant door de geometrische- en landschappelijke tuin, die bovendien geheel openbaar toegankelijk is: ,,De buitenplaats geeft een goed beeld van hoe de familie Van Boreel er in de 18de eeuw moet hebben geleefd.''

De tuinen, die omstreeks 1760-1765 werden ontworpen en aangelegd door J.G. Michael, zijn de afgelopen jaren gerestaureerd met behulp van Europese subsidies. De met buxus omzoomde bloemenwaaier ligt er prachtig bij en de zandpaden slingeren weer elegant door het landschappelijke gedeelte.

Volgens historicus Christian Bertram, van wie dit jaar een boek is verschenen over Noord-Hollandse buitenplaatsen, is Beeckestijn een goed voorbeeld van de buitenplaatscultuur van Kennemerland. ,,Beeckestijn is interessant omdat zowel het huis als de tuinen intact zijn gebleven.''

Op Beeckestijn wordt via wisselende tentoonstellingen regelmatig aandacht besteed aan de geschiedenis van de Nederlandse tuinkunst. Op dit moment is er een tentoonstelling over Jacques P. Thijsse te zien, de grondlegger van de Nederlandse natuurbescherming. Naast huwelijken vinden er ook regelmatig concerten of voorstellingen op het landgoed plaats.

Tuinhistoricus Carla Oldenburger vindt Beeckestijn van belang voor Nederland, omdat ,,wordt aangenomen dat het de eerste landschapstuin van ons land is''. Zij verbaast zich erover dat de gemeente Velsen probeert te verdienen aan een landgoed dat met gemeenschapsgeld is gerestaureerd.

Volgens Veltman wordt er al tien jaar gesteggeld met Beeckestijn. ,,De gemeente heeft grote financiële problemen en om de paar jaar zijn er plannen voor sluiting.'' De onderhandelingen met Natuurmonumenten, die het voor 1 euro zouden overnemen in ruil voor het beheer, zijn in 2003 vastgelopen, volgens Veltman omdat zij de museale functie ,,niet tot hun taak rekenden.''

Afgelopen zomer werd er een plan van Lokaal Velsen en de VVD aangenomen om Beeckestijn via een makelaar te `vervreemden' of anderszins te laten exploiteren. Veltman noemt de abrupte sluiting een ondoordachte beslissing. ,,Als de deuren eenmaal op slot zijn gegaan, zijn we onze 75 vrijwilligers kwijt, raakt de collectie versnipperd en zal de tuin weer verwilderen.'' Hij vreest verloedering van het landgoed wanneer het leegstaat. Commerciële exploitatie wordt volgens hem extra lastig omdat de horecaondernemer in het koetshuis `eeuwigdurend schenkrecht' heeft. Ook is hij bang hij dat een nieuwe eigenaar ,,een hek zet om het landgoed.''

Op de website van de kastelenstichting staat Beeckestijn vermeld tussen tientallen andere bedreigde kastelen en landgoederen. Veltman, die heeft geprobeerd met het Rijksmuseum, Natuurmonumenten en de stichting een consortium op te richten voor het beheer, vindt het jammer dat er in Nederland niet zoiets bestaat als de National Trust in Groot-Brittannië. ,,Beeckestijn is in handen van mensen die op korte termijn denken. Bij elke wisseling van een college komt men weer met nieuwe plannen.''