Polen: winst Tusk schiet tekort

De liberaal Donald Tusk heeft gisteren de meeste stemmen gekregen tijdens de Poolse presidentsverkiezingen, maar niet genoeg voor een overwinning. Een tweede ronde moet uitkomst bieden.

De riante voorsprong die Tusk maandenlang in de peilingen had verdween gisteren. Vanochtend bleek na telling van bijna alle stembiljetten dat de liberaal 35,8 procent van het electoraat voor zich heeft weten te winnen. Vlak achter hem zit de rechtsconservatieve Lech Kaczynski met 33,3 procent. Diens partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), die een morele revolutie voorstaat, won twee weken geleden verrassend de parlementsverkiezingen. Kaczynski heeft een agressieve campagne gevoerd, waarin Tusk is afgeschilderd als een kille liberaal, zonder christelijke overtuigingen.

De opkomst lag onder de 50 procent, niet zo laag als twee weken geleden, maar veel lager dan bij de laatste presidentsverkiezingen, in 2000. Lech Walesa, de oud-dissident die het in 1980 met vakbond Solidariteit opnam tegen het communistische regime, toonde zich hierover bitter teleurgesteld. ,,We hadden de Sovjets hier moeten houden – de communisten, de oproerpolitie, de gummiknuppels'', zei hij gisteren. ,,Toen ik vocht voor de democratie dacht ik dat mijn landgenoten haar zouden gebruiken.''

Tusk en Kaczynski hebben de overige tien kandidaten, die tijdens de finale op 23 oktober niet meer meedoen, ruim achter zich gelaten. De beste resultaten in die groep werden behaald door populist Andrzej Lepper (15,5 procent) en Marek Borowski (10,2 procent), de kandidaat van de Poolse sociaaldemocraten, die na vier jaar regeren in het verdomhoekje zitten. De overige deelnemers kregen tussen de 0,1 en de 1,5 procent. Het linkse electoraat zal zich vrijwel zeker achter Tusk scharen. Kaczynski's morele revolutie is vooral gericht tegen de sociaaldemocraten, de vroegere communisten, die volgens PiS de corruptie in Polen hebben uitgevonden. Kaczynski zal zich nu concentreren op het electoraat van Lepper. Die kiezers hebben vaak geen duidelijke politieke overtuigingen, maar kunnen zich waarschijnlijk beter vinden in de stijl van Kaczynski.