Malaise auto-industrie raakt Delphi diep

De fabrikant van automaterialen Delphi heeft uitstel van betaling aangevraagd. Wat zegt dat over de Amerikaanse auto-industrie? Vijf vragen.

Automaterialenfabrikant Delphi heeft al sinds zijn afsplitsing van het oorspronkelijke moederbedrijf General Motors financiële problemen. Het afgelopen weekeinde resulteerde dat in een surseanceaanvraag.

Wat is er aan de hand bij Delphi?

Allereerst maakt de hele Amerikaanse auto-industrie moeilijke tijden door. Aziatische auto's, zoals Toyota's, zijn vaak goedkoper, Amerikaanse concerns verkopen daardoor minder. Ook heeft de industrie last van hoge staalprijzen.

Daarbij komt nog dat Delphi een nare erfenis uit het verleden heeft. Zo liggen de arbeidskosten van het bedrijf met in de VS 35.000 werknemers aanzienlijk hoger dan bij andere producenten in binnen- en buitenland. Dat volgt uit een afspraak die de vakbond en General Motors (GM) maakten toen Delphi nog een onderdeel was van deze fabrikant. In 1999 stootte GM Delphi af, de afspraken bleven staan.

Ten slotte speelt er nog een boekhoudschandaal. Bestuurders wisten tot 2002 jarenlang de winst te hoog voor te spiegelen door schroot en restmaterialen te verkopen en die materialen na het sluiten van de boeken terug te kopen. Inmiddels doen SEC en justitie onderzoek en spant een aantal pensioenfondsen een rechtszaak aan om geld terug te krijgen. Het Nederlandse ABP is er daar een van.

Waarom neemt Delphi deze stap?

,,We kunnen het ons simpelweg niet meer veroorloven belemmerd te worden door erfenissen uit het verleden en moeizame arbeidsafspraken die onze mogelijkheden belemmeren om te concurreren.'' Dat zijn de woorden van R. Miller, Delphi's bestuursvoorzitter. Delphi maakte vorig jaar 4,8 miljard dollar (3,95 miljard euro) verlies, in de eerste helft van dit jaar kwam daar nog eens 750 miljoen dollar bij. Aan de minkant.

Miller werd drie maanden geleden binnengehaald omdat hij stevig heeft ingegrepen bij andere grote noodlijdende concerns. Miller had al aangekondigd voor 17 oktober uitstel van betaling aan te vragen. Op die dag verandert de Amerikaanse faillissementswetgeving. Maar uiteindelijk wachtte Miller toch niet tot volgende week maandag. De onderhandelingen met General Motors en de vakbond hebben nog geen resultaat gehad, maar lopen door.

Hoe reageert de vakbond?

De United Automobile Workers Union noemt de stap ,,overduidelijk een bittere pil''. Ze wil blijven onderhandelen met Delphi. Bozer is de vakbond over de verbetering van de vergoedingen van 21 bestuurders van Delphi. Deze afspraken werden afgelopen vrijdag, een dag voor het aanvragen van het faillissement, naar boven bijgesteld. Volgens Delphi om de bestuurders binnen te houden in deze moeilijke tijden, volgens de vakbond als ,,walgelijk spektakel van mensen aan de top die goed voor zichzelf zorgen terwijl ze buitengewone offers vragen van hun mensen die per uur werken, van ontwerpers, van administratieve medewerkers en anderen''.

Wat zegt dit over de staat van de Amerikaanse auto-industrie?

Daar gaat het al tijden slecht mee. De verkopen vallen tegen, de kosten zijn te hoog. Zo betaalt GM per geproduceerde auto 1.500 dollar aan ziektekosten van ex-werknemers. Dat is meer dan het staal voor de auto kost. De fabrikanten hebben de afgelopen maanden hun auto's – waarvan forse overschotten waren ontstaan – tegen ongekende kortingen weggedaan.

Experts zien aan het in Troy nabij Detroit gevestigde Delphi dat de auto-industrie dezelfde problemen heeft als staalfabrikanten en vliegmaatschappijen hebben: te weinig werknemers tegenover te veel pensioengerechtigden en te veel mensen die geld krijgen om niet meer naar hun werk te komen.

Hoe nu verder?

Delphi heeft uitstel van betaling aangevraagd, het zogeheten Chapter 11. Daarmee kan het bedrijf doorproduceren terwijl schuldeisers op een afstand worden gehouden. Bestuurder Miller verwacht dat het bedrijf medio 2007 weer uit Chapter 11 komt. Ook kan Delphi dooronderhandelen met General Motors en de vakbond. Delphi wil dat GM de pensioenkosten van 12.000 gepensioneerden op zich neemt, en dat de vakbond akkoord gaat met de door Delphi voorgestelde forse salarisverlaging: van 27 naar 10 à 12 dollar. Bovendien wil Delphi fabrieken in de VS sluiten. En voor de 4.000 oud-werknemers die nog doorbetaald werden, is de toekomst ook onzeker.