Klokkenluiden leidt in China tot klappen

Lokale overheden in China gaan op brute wijze om met diegenen die durven protesteren tegen corruptie en machtsmisbruik. Enkele voorbeelden.

Dat het in China zelfs voor een provinciaal parlementslid levensgevaarlijk kan zijn om je te bemoeien met de plaatselijke politiek, bleek toen parlementslid en activist Lu Banglie dit weekeinde naar Taishi in de Zuid-Chinese provincie Guangdong (Kanton) kwam. Hij wilde de bevolking oproepen om het dorpshoofd, beschuldigd van financiële malversaties rond de verkoop van land, uit zijn functie te zetten.

De auto van Lu werd meteen bij aankomst in Taishi tegengehouden door een groep van ruim vijftig man, deels in politie- en legeruniformen. Nadat de geüniformeerde mannen zich hadden teruggetrokken, trokken de anderen Lu voor de ogen van een journalist van de Britse krant The Guardian uit zijn auto en sloegen en schopten hem. Ook toen Lu al bewusteloos was, gingen ze daar nog zo'n tien minuten mee door, meldt Benjamin Joffe-Walt van The Guardian, die Lu daarna uit het oog verloor.

Eerder deze maand werd al de advocaat Guo Feixiong gearresteerd. Hij wilde de dorpelingen bijstaan in hun zaak tegen het dorpshoofd. Het dorpshoofd heeft een groot stuk land dat eigendom is van het dorp verkocht en wordt ervan verdacht daarbij geld in eigen zak gestoken te hebben.

Wat er in Taishi is gebeurd, is verre van uniek. Het is tekenend voor de brute methoden die corrupte plaatselijke overheden hanteren als de bevolking het machtsmisbruik niet accepteert.

Ook de blinde Chen Guangcheng is vorige week door plaatselijke ambtenaren in elkaar geslagen en bloedend op straat achtergelaten. Chen is een Chinese klokkenluider die de illegale sterilisaties en abortussen in zijn geboortestreek internationaal aan de kaak stelde. De plaatselijke overheid is woedend en bedreigt hem al langer. ,,Ik loop gevaar, maar ik kan niet opgeven want de mensen vertrouwen op me'', zei Chen vorige maand tegen het Amerikaanse tijdschrift Time.

Chen kwam erachter dat er in het district Linyi in de Oost-Chinese provincie Shandong tussen maart en juli van dit jaar 7.000 illegale sterilisaties en een onbekend aantal gedwongen abortussen hebben plaatsgevonden. Het Chinese parlement bepaalde in 2002 dat het krijgen van drie of meer kinderen niet meer strikt verboden is. Door het betalen van een hoge boete is de overtreding af te kopen. Omdat veel boeren geen geld hebben voor de boetes en plaatselijke ambtenaren voor hun promotie afhankelijk zijn van een geslaagde geboortebeperking in hun gebied, leidt het beleid toch nog tot veel spanning.

De plaatselijke ambtenaren in Linyi, die eerder het verwijt hadden gekregen dat het aantal geboorten in het district veel te hoog lag, besloten tot een agressief en weinig zachtzinnig geboortebeperkingsbeleid. Zo tekende Time de getuigenis op van een zwangere boerin die twee dagen voordat zij was uitgerekend een naald met een giftige stof door haar buik in haar ongeboren kind gestoken kreeg. Zij merkte dat het kind eerst hevig begon te trappelen, en daarna niet meer bewoog. Toen zij het dode kind tien uur later baarde, stopten ambtenaren het nog een tijdje in een emmer met koud water om er zeker van te zijn dat het echt niet meer leefde. Een aantal ambtenaren in Linyi zou inmiddels door toedoen van de centrale overheid in Peking zijn ontslagen.

Chen raakte als amateur-jurist bij de zaak in Linyi betrokken. Tijdens zijn opleiding tot masseur in Peking woonde hij in zijn vrije tijd als toehoorder colleges rechten bij aan verschillende universiteiten. Zo leerde hij juristen kennen en bij terugkomst in Linyi werd hij de steun en toeverlaat van boeren als die klachten hadden over machtsmisbruik door lokale overheden.

Chen werd in elkaar geslagen toen hij drie juristen uit Peking wilde spreken die hem kwamen helpen. Ze wilden een zaak aanspannen tegen de plaatselijke overheid. Ook de Pekingse advocaten werden belaagd.