Filmsterrengedrag is uit, werklust is in bij Oranje

Het Nederlands elftal heeft zich geplaatst voor het WK voetbal. De nuchtere aanpak van bondscoach Van Basten lijkt te werken.

Marco van Basten is geen feestvierder. Toen Tsjechië zaterdag in Praag met 2-0 was verslagen, liep de bondscoach niet mee in de polonaise. Dat deed hij zelfs niet in 1988, toen Nederland de Europese titel veroverde en hij zich had ontpopt als de ster van het toernooi.

Uit het zicht van het feestgedruis analyseerde hij destijds in een zaaltje in München dat EK. Met als belangrijkste conclusie dat hij fit was gebleven. Dat woog zeker zo zwaar als zijn onvergetelijke goals tegen Engeland, West-Duitsland en de Sovjet-Unie.

Zeventien jaar later heeft Van Basten een marsroute uitgestippeld die zijn elftal naar de WK-finale op 9 juli in Berlijn moet leiden. Wat is het geheim van zijn aanpak? Allereerst, Van Basten blijft altijd koel. De beste trainers maakten cruciale fouten op momenten dat ze tijdens wedstrijden onder hoogspanning tactische beslissingen moesten nemen. Maar het lijkt of de mening van heel Nederland, met zijn zestien miljoen bondscoaches, Van Basten koud laat. En dat is misschien ook wel het beste bij deze baan.

In zijn benadering is Van Basten conservatief. Zelfs strenge coaches als Louis van Gaal en Dick Advocaat lieten ruimte voor buitensporig gedrag van spelers. Maar Van Basten verkondigde al voor zijn aanstelling als bondscoach niet gediend te zijn van `filmsterrengedrag'. Is dat misschien de reden dat topvoetballers als Clarence Seedorf en Patrick Kluivert niet meer worden uitgenodigd? Liever de Hollandse nuchterheid en notoire werklust van Dirk Kuijt, Barry Opdam en Ron Vlaar, een tiener die bij zijn club AZ meestal reserve is. Met hen kan hij het beste communiceren, zegt Van Basten.

Zijn ideeën over voetbal ten slotte zijn sterk geënt op wat er bij Ajax leeft. En daar kan niemand hem vanaf brengen. Als Mark van Bommel van FC Barcelona, bij PSV vorig seizoen nog de speler van het jaar, niet in het elftal past, kan hij het vergeten. Al roept heel Nederland wat anders.

De resultaten spreken voorlopig in zijn voordeel. Een winnende coach heeft altijd gelijk. De grootste fouten worden dan met de mantel der liefde bedekt. Daarbij lacht het fortuin hem steeds toe. Dan word je als coach onoverwinnelijk.

WK voetbal: pagina 13 en 15