Vier verlaten kinderen

De Japanse regisseur Kore-eda Hirokazu is misschien in Nederland niet zo bekend als filmliefhebbers hopen. Maar bezoekers van de betere filmtheaters zouden hem kunnen kennen van zijn eerder dit jaar uitgekomen vierde speelfilm Nobody Knows. Die film maakte diepe indruk door het verhaal over vier kinderen die in hedendaags Tokyo door hun moeder zijn achtergelaten en het maar in hun eentje moeten zien te rooien. Gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, vertelt de jonge regisseur (1962) in een interview op de dvd. Hij las het al eind jaren tachtig in de krant, toen de gebeurtenissen speelden waar hij zijn film door liet inspireren. `De zaak van de vier verlaten kinderen uit Nishi-Sugamo' had eigenlijk zijn eerste speelfilm moeten worden, memoreert hij. De eerste versie van het scenario schreef hij al 17 jaar geleden. Achteraf is het misschien een zegen dat hij toen niet direct de kans kreeg het te verfilmen, denkt hij nu. Destijds was het een incident dat vier kinderen door hun moeder in de steek waren gelaten. In hedendaags Japan is verwaarlozing een wijdverbreid fenomeen, aldus de regisseur.

Aan zijn film kun je goed zien dat hij in de tussenliggende jaren, zowel drie andere speelfilms maakte, als een flink aantal documentaires. Nobody Knows heeft de lichte, geïmproviseerde toets van een film die in de schaduw van de werkelijkheid is opgenomen. De kinderen zijn volkomen naturel. Voor een groot deel van de opnametijd liet Kore-eda hen dan ook gewoon hun gang gaan, al was dat niet eerder dan nadat hij hen zeer zorgvuldig de situatie waarin zij zich bevonden had uitgelegd. Daarna kwam het echter neer op improvisatie en de spontane levensinstelling van de kinderen zelf. Ik denk dat iedereen die wel eens opgroeiende kinderen heeft gadegeslagen kan beamen dat zij soms de indruk wekken al volkomen zelfvoorzienend te zijn. Dat maakte Nobody Knows sluipenderwijs zo schrijnend: de vier kinderen zijn bijna een jaar in staat om alleen te overleven, maar daarna zijn ze ook reddeloos verloren.

Toch is Nobody Knows geen sombere film. Hij confronteert. Dat wel. Ook ons. Hoe kan het dat niemand in de gaten had dat die kinderen daar alleen in die flat woonden? Waarom kennen wij onze buurman aan het einde van de straat niet? Hoe kon die moeder haar eigen kinderen `vergeten'? Maar bij Kore-eda is er iets wat sterker is dan dat verwijt, en dat is de veerkracht van de kinderen. Misschien omdat in zijn optiek het leven sterker is dan de dood. Herinneren belangrijker dan vergeten.

Nobody Knows

Film:*****

Extra's:*