Verdachte AIVD'er `geschokt'

Volgens AIVD-medewerker Outman Ben A. kán hij de geheime stukken die bij moslimradicalen terechtkwamen niet hebben gelekt.

AIVD-medewerker Outman Ben A. is gekrenkt. Diep gekrenkt. ,,Ik begrijp niet'', zegt hij aan het einde van de eerste zittingsdag van zijn proces voor de rechtbank in Rotterdam, ,,waarom ik dit allemaal moet ondergaan.''

Daarmee wil Outman Ben A. (35) nog eens onderstrepen: hij is het zeker niet geweest, die interne `staatgeheime' AIVD-documenten heeft verstuurd aan moslimradicalen in Utrecht, aan leden van de `Hofstadgroep' en aan een sympathisant van de Nederlandse afdeling van de AEL. Dat zou niet ,,passen'' in zijn ,,profiel'', zei de in Marokko geboren academicus: ,,Mijn hele leven heeft in het teken gestaan van integratie, van bruggen bouwen, méédoen. Dat was ook mijn motivatie om voor de AIVD te gaan werken.''

Outman Ben A. ,,betreurt'' het dat de stukken zijn uitgelekt. Het had hem ,,geschokt'', zegt hij, ,,net zoals ik geschokt ben dat ik nu voor deze beschuldiging terecht sta, en dat men niet achter de échte dader aangaat.'' Rechtbankvoorzitter J. van der Groen was al langer ongeduldig geweest. Nu kan zich niet meer beheersen.

,,Maar wie was het dán?''

,,Daar is geen onderzoek naar gedaan.''

,,Maar wie was het dan volgens ú?''

,,Ik kan alleen maar zeggen dat ik het niet gedaan kán hebben.''

Natuurlijk is het niet aan Ben A. om zijn onschuld aan te tonen. Maar probleem voor hem is wel: nogal wat zaken wijzen in zijn richting. Deze vrijdag hebben de rechters stukken uit het strafdossier voorgelezen. Veel van de stukken zijn belastend voor Ben A.. Neem de verklaring van AEL-sympathisant Saïd Bellari, die tegen de rijksrecherche heeft bevestigd dat Ben A. hem in een e-mail waarschuwde dat er een informant was ,,binnen de A...L'' en dat de inlichtingendienst door middel van ,,technische snufjes'' bij alle vergaderingen van de Liga kon meeluisteren. De mails zijn verstuurd vanaf het privé-mailadres van Ben A.. ,,Salamaleikum'', zou Outman in een volgende mail geschreven hebben. ,,Heb je nog iets gehad aan mijn informatie?''

Voor de geheime stukken die moslimradicalen ongevraagd kregen opgestuurd, geldt hetzelfde – feiten en omstandigheden wijzen in de richting van Ben A.. Eind juni vorig jaar kreeg Hofstadverdachte Fahmi B. een passage uit het geheime document `Stand van zaken week 24' in de brievenbus. De pagina in de enveloppe komt overeen met een door Outman Ben A. geselecteerde passage van het verslag dat de AIVD terugvond op de harde schijf van zijn werkcomputer. In de agenda die Ben A. bij zich droeg tijdens zijn arrestatie, eind september 2004, zat een geel post-it papiertje. Daarop stonden de adressen van Hofstadverdachte Ahmed H. en van Rachid C., een `target' in een onderzoek naar een Utrechts netwerk.

Ahmed H. kreeg in augustus 2004 een verslag van een getapt telefoongesprek toegestuurd, dat was vertaald door audiomedewerker Ben A.. Rachid C. ontving een ander `weekverslag' (week 31) op zijn verblijfplaats aan de Peetersdreef in Utrecht. `Petersdreef' (met één `e') stond er op de enveloppe. Op het post-it papiertje dat Outman in zijn agenda had, was de straatnaam op dezelfde manier verkeerd gespeld.

Hoe dat allemaal komt, weet Ben A. niet. Na aanvankelijk enkele (soms tegenstrijdige) verklaringen te hebben afgelegd, beroept hij zich inmiddels op zijn zwijgrecht. Op de zitting van gisteren wilde de audiomedewerker niet ingaan op vragen van de rechtbank – ook niet tijdens zijn lange betoog over al het onrecht dat hem was aangedaan. ,,Dat snap ik allemaal wel'', verzuchtte een zichtbaar geïrriteerde voorzitter Van der Groen. ,,Maar maakt u dan óók eens duidelijk wat die stukken in uw ladenblok deden.''

Ook de raadslieden Böhler en Pestman gaven soms blijk van hun ergenis over de omstandigheden waaronder zij de verdediging moeten voeren: de AIVD heeft zoveel restricties opgelegd aan het onderzoek dat het in hun ogen onmogelijk is geworden te controleren of dit onderzoek wel deugdelijk of objectief is geweest. De AIVD heeft het meeste bewijs kant en klaar aangeleverd: de door de politie in beslag genomen computer bij Ben A. is niet onderzocht door de Rijksrecherche, maar door de AIVD zélf.

Na afloop van de zitting hield Böhler nadrukkelijk de mogelijkheid open dat haar cliënt is geslachtofferd als `cover up' voor een ander lek binnen de dienst. Zo willen de raadslieden meer weten over het onderzoek naar een laptop die een AIVD-medewerker in de eerste helft van 2004 is kwijtgeraakt. Volgens de AIVD stonden daar geen geheime stukken op. Maar Böhler gelooft daar niets van. ,,Alternatieve scenario's zijn denkbaar. Maar daar mochten wij geen onderzoek naar doen.''

Ter illustratie lieten Böhler en Pestman enkele passages voorlezen uit de verhoren van de anonieme AIVD-medewerkers. ,,Ik beroep me op mijn geheimhoudingsplicht'' was het antwoord op de meeste vragen. Daarna lazen de rechters de zwaar gecensureerde staatsgeheime stukken die Ben A. zou hebben gelekt. `Zwarte streep', zeiden de rechters, daar waar een passage in het document was zwartgemaakt door de AIVD. ,,Zwarte streep zegt dat zwarte streep met hem heeft gesproken over zwarte streep in zwarte streep. Nieuwe alinea. Zwart gemaakt tussenkopje. De drie volgende regels zijn doorgestreept.''