Oude mijn

Het fabelachtige spel van Veselin Topalov in het wereldkampioenschap van de FIDE in de Argentijnse stad San Luis stelt alles wat zijn concurrenten daar doen in de schaduw, maar ook aan die andere partijen valt veel moois te beleven. Het is werkelijk een schitterend toernooi. Ik schrijf dit na de zevende ronde, halverwege de wedstrijd toen ze allemaal één keer tegen elkaar gespeeld hadden. Van de 28 partijen werden er 16 beslist en er waren zelfs drie bloedrode dagen waarop geen enkele partij in remise eindigde. Op zoveel nietsontziende strijd hadden we niet durven hopen.

,,Alles wat goed vergeten is, is nieuw'', zei Viktor Kortchnoi. Zijn uitspraak werd door de Zwitserse uitgeverij Olms gebruikt als een slogan om herdrukken van klassieke schaakboeken aan te prijzen. Misschien had Michael Adams die slogan in gedachte toen hij zich voorbereidde op zijn partij uit de derde ronde tegen Anand.

Hij koos een buitengewoon gecompliceerde variant van het Spaans die hij nog nooit met zwart had gespeeld en waarvan hij kon weten dat Anand hem tien jaar geleden uitvoerig bestudeerd moest hebben. Zou Adams werkelijk hebben gedacht dat Anand intussen vergeten was wat hij toen geleerd had? Dat viel dan erg tegen. Adams werd weggevaagd in een partij die door de Russische grootmeester Sergei Sjipov werd beschreven met de woorden: ,,Het was geen veldslag, maar een massacre.''

Die Sjipov, een bewonderenswaardig commentator, moet hard werken tijdens dit wereldkampioenschap. Om 22.00 uur Moskouse tijd begint hij aan zijn live commentaar op de belangrijkste partij van de dag voor de Russische website www.chesspro.ru. Die partij zal over het algemeen om circa 3 uur 's nachts afgelopen zijn, maar bijv. Topalov-Anand, een partij die 97 zetten duurde, was voor Sjipov pas om 5 uur afgelopen.

Daarna kan hij even gaan slapen. De volgende dag analyseert hij de vier partijen van de ronde zeer uitvoerig, gedegen en vindingrijk en dan moet hij om 22.00 uur weer paraat zijn voor zijn volgende live commentaar. Hij is een held.

Om op Adams terug te komen, die krijgt het de laatste tijd wel voor zijn kiezen. Eerst werd hij vreselijk toegetakeld door de computer Hydra en nu in San Luis wil hem ook niets lukken. In die partij tegen Anand kwam hij niet aan spelen toe. Anand kwam met een moordende nieuwe zet die hij had bedacht voor zijn kandidatenmatch tegen Gata Kamsky in Las Palmas in 1995. Toen kreeg hij niet de kans om de zet toe te passen, maar hij had het geluk dat in de tussentijd niemand op hetzelfde idee was gekomen, zodat het nog steeds een geheim wapen was.

Adams liep op een landmijn uit een oorlog die al lang voorbij was. Je zou kunnen zeggen dat hij pech had gehad bij zijn openingskeuze, maar dat zou te mild zijn, want het hoort bij de intuïtie van de schaker dat hij de gebieden herkent waar zulke mijnen kunnen liggen, en ze alleen met de grootste voorzichtigheid betreedt. Anand - Adams, San Luis, derde ronde

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0 0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 d6 8. c3 0 0 9. h3 Lb7 10. d4 Te8 11. Pbd2 Lf8 12. a4 h6 13. Lc2 exd4 14. cxd4 Pb4 15. Lb1 c5 16. d5 Pd7 17. Ta3 De toren gaat een grote rol spelen in de koningsaanval. Dit werd vooral in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw bestudeerd en de conclusie was dat wits aanval buitengewoon gevaarlijk is. 17...c4 18. axb5 Een van de schitterendste partijen met deze variant was de 16de van de derde match tussen Kasparov en Karpov, Leningrad 1986, een partij zo rijk aan inhoud dat Kasparov er in het matchboek 20 pagina's over schreef. Daar werd 18. Pd4 Df6 gespeeld. 18...axb5 19. Pd4 Db6 20. Pf5 Pe5 21. Tg3 g6 22. Pf3 Ped3 23. Dd2

jmMmjclm

mimMmgmM

MeMaMmga

mgmGmHmM

MbgmGmMm

mMmhmHDG

MAMEMAGm

mICMDMFM

Dit is de nieuwe zet van Anand, die hij al tien jaar geleden analyseerde. 23...Lxd5 Hierna staat zwart waarschijnlijk al verloren. De kritieke variant is 23...Pxe1 24. Pxe1 Ta1 25. Pxh6+ Lxh6 26. Dxh6 en nu 26...Pxd5 of 26...Te5, wat tot ingewikkelde stellingen leidt waarop nog veel gestudeerd zal worden. Wit heeft in ieder geval remise, maar of hij gewonnen staat is me niet duidelijk. 24. Pxh6+ Lxh6 25. Dxh6 Dxf2+ 26. Kh2 Pxe1 27. Ph4 Ped3 Hier is nog 27...Ta7 als een verdediging voorgesteld, maar ook dan zou wit winnen na 28. Pf5 Dxg3+ 29. Pxg3, bijvoorbeeld 29...La8 30. Lg5 Te6 31. e5 dxe5 32. Ph5 en wits aanval beslist. 28. Pxg6 Dxg3+ 29. Kxg3 fxg6 30. Dxg6+ Kf8 31. Df6+ Kg8 32. Lh6 Zwart gaf op.