NS-vervoer naar kampen noch gratis noch met korting 1

In zijn column `Wie Nu?' (NRC Handelsblad, 1 oktober) schrijft Youp van 't Hek ,,[...] hing de NS excuusposters in de Nederlandse stations... omdat ze in de oorlog aan gratis groepsvervoer had gedaan''. De werkelijkheid was cynischer, schokkender en het waard om gememoreerd te worden: het vervoer was noch gratis noch met groepskorting. De NS bracht enkele reizen bij de SS in rekening.

Zo kostte een enkele reis naar Westerbork vanaf Amsterdam CS 4,90 gulden, vanaf Muiderpoort 4,80 gulden en vanaf Den Haag Staatsspoor 5,95 gulden. De SS betaalde deze rekening dan uit geconfisqueerde joodse vermogens en bezittingen via de bank Lippmann, Rosenthal & Co.

Niet alleen reed de NS naar de Nederlandse kampen, maar vervoerde tussen 15 juli 1942 en 13 september 1944 in totaal 93 treinen met bestemming de concentratiekampen richting Duitse grens. Zo reden in die periode vanaf Westerbork naar de grensovergang Nieuwe Schans alleen al 65 treinen met 58.380 joden en zigeuners met bestemming Auschwitz (waarvan 854 personen zouden overleven) en 19 treinen met 34.313 joden en zigeuners naar Sobibor (19 overlevenden).

In zijn boek `Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-'45' (2001, ISBN 90-71513-40-8) concludeerde C. Huurman: De NS-leiding heeft niet op enigerlei wijze weerstand geboden of geprotesteerd tegen het moeten transporteren van zigeuners en joden. Ook individuele NS'ers verzetten zich bij hoge uitzondering.

Wat we in het licht van bovenstaande van de actie van NS met excuusposters moeten denken, moet ieder voor zich maar bepalen...