Micro-RNA's leggen celdood plat bij algemene vorm leukemie

Bij chronische lymfatische leukemie, de meest voorkomende vorm van bloedkanker, zijn kleine, regulerende stukjes RNA betrokken. Deze micro-RNA's blijken bij steeds meer kankers een rol te spelen. Onderzoekers van Ohio State University hebben ontdekt dat de micro-RNA's via een paar tussenstappen de geprogrammeerde celdood doen stilvallen (Proceedings of the National Academy of Sciences, 12 sept).

Micro-RNA's zijn heel korte stukjes RNA die niet, zoals de klassieke boodschapper-RNA's, worden vertaald in een eiwit. Ze zijn ruim tien jaar geleden ontdekt en inmiddels zijn er al zo'n tweehonderd bekend. De micro-RNA's spelen een belangrijke rol in de regulatie van de eiwitsynthese. Ze werken in op het boodschapper-RNA (mRNA), een kopie van de erfelijke code die als matrijs voor de aanmaak van eiwitten dient. Ze dekken het mRNA deels af. Daardoor ontstaat het eiwit waarvoor het mRNA codeert niet, of in onbruikbare vorm. De micro-RNA's reguleren op die manier welke eiwitten in welke hoeveelheden in cellen voorkomen en beïnvloeden veel cellulaire processen.

De afgelopen jaren is ontdekt dat afwijkingen in de expressie van de micro-RNA-genen een rol speelt bij een aantal vormen van kanker. Aan dat lijstje kan nu ook chronische lymfatische leukemie (CLL) worden toegevoegd. CLL is de meest voorkomende vorm van leukemie. De kankercellen van de meeste CLL-patiënten bevatten abnormaal grote hoeveelheden van het eiwit Bcl2. Dit eiwit zorgt ervoor dat de afwijkende cellen niet tot geprogrammeerde celdood besluiten, maar gaan woekeren.Op zoek naar een verklaring hiervoor stuitten de onderzoekers op twee micro-RNA's. Ze laten zien dat gezonde B-lymfocyten, de witte bloedcellen die bij CLL-patiënten verstoord zijn, hoge concentraties van deze RNA-tjes bevatten en hun kankervormende soortgenoten géén. De Amerikanen tonen aan dat de genen voor twee micro-RNA's in de kankercellen niet werken. Toen zij deze genen in de kankercellen inbouwden, nam de hoeveelheid Bcl2 prompt drastisch af en gingen de cellen te gronde.