Chinese tradities veroveren de zaal

Levensgrote tegenstellingen heersen tijdens het Amsterdam China Festival binnen de muren van het Amsterdamse Concertgebouw. Gisteren speelde in de grote zaal het Koninklijk Concertgebouworkest, kroonjuweel van de Europese symfonische traditie, terwijl in de kleine zaal tegelijkertijd een Chinees dorpsgezelschap van zes man aantrad met traditionele muziek. Zij waren voor het eerst van hun leven in een concertzaal.

Het Concertgebouworkest, dat hetzelfde programma ook donderdag al speelde, bracht de Europese première van Colours of Crimson van Bright Sheng (1955). De warme, zoetsappig pentatonische klank van dit werk stelt de luisteraar voor een probleem. Van een westerse componist zou je dergelijke chinoiserie niet pikken. Sheng is weliswaar een Chinees, maar verhuisde, net als zijn collega Tan Dun, in de jaren tachtig naar de VS. Sheng laat de luisteraar dus in onzekerheid: is het China wat je hoort, of Hollywood? Tan Dun weet zulke vragen irrelevant te maken met een sterke eigen identiteit; je hoort bij hem toch vóór alles Tan Dun. Sheng laat te weinig eigen gezicht zien, zijn muziek overtuigt daardoor niet echt.

Wel overtuigend was de uitvoering van Andriessens Tao (1996), de door David Robertson resoluut gedirigeerde Chant du Rossignol (1917) van Stravinsky en Hindemiths Symfonische metamorfosen (1943), beide met oosterse thematiek.

De Chinese musici die in de kleine zaal optraden, zijn ook te zien op de video die onderdeel is van Tan Duns celloconcert The Map (2001), dat maandag wordt uitgevoerd door het Vlaams Radio Orkest onder leiding van de componist. The Map is zijn poging om als verwesterde componist bij te dragen aan het doorgeven van oude volkstradities. Gisteren stond de traditie nog even op eigen benen. Met fascinerend en theatraal spel vol muzikale vraag- en antwoordspelletjes, wonnen de musici de zaal moeiteloos voor zich. En dankzij het sjamanistische ritueel waarmee ze eindigden, is het Concertgebouw voorlopig gevrijwaard van boze geesten.

Concerten: Amsterdam China Festival. Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. David Robertson; Volksmuziekgroep uit Zhanjiajie, Hunan; presentatie Tan Dun. Gehoord: 6/10 en 7/10 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 9/10 14.15u (KCO) en 15/11 23.00.