Nobelprijs vrede: ElBaradei en IAEA

Het Internationale atoomenergie-agentschap IAEA en zijn directeur-generaal Mohammed ElBaradei delen de Nobelprijs voor de Vrede van dit jaar. Dat maakte het Noorse Nobelcomité in Oslo vandaag bekend.

De IAEA en ElBaradei delen de prijs, aldus het comité, ,,voor hun inspanningen ter voorkoming van het gebruik van kernenergie voor militaire doeleinden''. Ook hun pogingen om het gebruik van kernenergie zo veilig mogelijk te maken, worden met de Nobelprijs beloond.

Het IAEA liet vandaag in een eerste reactie weten ,,opgetogen'' te zijn over de prijs. Woordvoerder Melissa Fleming sprak van ,,het meest trotse moment in mijn carrière bij het IAEA''. ,,We zijn heel trots, en nog trotser zijn we op ElBaradei.''

,,In een tijd waarin de dreiging van kernwapens toeneemt wil het Noorse Nobelcomité onderstrepen dat de dreiging tegemoet wordt getreden met de breedst mogelijke internationale samenwerking. Dat principe komt het best tot uitdrukking in het werk van de IAEA en zijn directeur-generaal'', aldus het Nobelcomité in zijn vanochtend door voorzitter Geir Lundestad voorgelezen verklaring. De Egyptische IAEA-chef Mohammed ElBaradei – van huis uit een jurist – wordt in de verklaring omschreven als een ,,onbevreesd verdediger'' van nieuwe maatregelen in de strijd tegen de verspreiding van kernwapens en voor het vreedzaam gebruik van kernenergie. ,,In een periode waarin ontwapeningspogingen lijken vast te zitten, er gevaar bestaat dat kernwapens bij [nieuwe] landen en terroristische groepen terechtkomen en kernmogendheden een steeds belangrijker rol spelen, is het werk van de IAEA en ElBaradei van onschatbaar belang'', aldus het Nobelcomité.

De onderscheiding voor het IAEA en zijn chef komt in een periode waarin de rol van het IAEA op het politieke toneel in de wereld sterk toeneemt, bijvoorbeeld (in 2003) in het Irak van voor de Amerikaans-Britse invasie en de laatste tijd in de pogingen van de internationale gemeenschap om Iran en Noord-Korea te overtuigen af te zien van hun nucleaire programma's of ze aan te passen.

De onderscheiding komt precies zestig jaar nadat boven Hiroshima en Nagasaki kernbommen tot ontploffing werden gebracht – de enige kernwapens die tot nu toe zijn afgeworpen. Het Nobelcomité zet daarmee een traditie voort.

In 1985 en 1995, bij de veertigste en vijftigste verjaardag van de bombardementen van de twee Japanse steden op 6 en 9 augustus 1945, werden de Nobelprijzen voor de Vrede ook toegekend aan organisaties die tegen kernwapens streden, respectievelijk de organisatie Internationale Artsen voor de Voorkoming van een Kernoorlog en de organisatie Pugwash Conference en stichter Joseph Rotblat.

portretpagina 5

hoofdartikelpagina 7