Elk woord een lachgolf

In `De korte golf' beschrijft Guus Middag radiomomenten die hem raken. Vandaag Theodor Holman en zijn sidekick Max Pam.

Elke dinsdag, tegen half vier, is Theodor Holman moe. Hij heeft weer anderhalf uur gepraat, live op de radio, met allerlei gasten, over van alles en nog wat, in een hoog tempo – en nu wil hij zelf ook wel eens vermaakt worden. Dat kan. Om half vier schuift Max Pam bij hem aan met in zijn ene hand, zo stel ik me voor, een grote kantoorschaar en in zijn andere hand een stapeltje krantenberichten, vers geknipt uit de kranten van die dinsdag. Holman wil lachen. Ik hoor hem achterover leunen en de regie van zich af schuiven. Pam mag met zijn knipseltjes doen wat hij wil: langzaam voorlezen en er uitgebreid bij stilstaan of alleen de koppen snellen, gebruiken voor een eigen betoog of voorleggen aan de zaal. Een dwingende volgorde is er niet. Als hij er maar voor zorgt dat hij Holman en ons vrolijk naar het einde van het programma brengt.

Pam schuift eens wat met zijn knipsels, houdt er zo te horen één keurend tegen het licht, en leest dan langzaam de kop van het bericht: ,,Doe de erectieproef''. Hij kijkt naar Holman en vraagt dan: ,,Is dat iets voor jou? Nee, hè?'' Holman kan niet anders dan maar dapper de rol van slachtoffer op zich nemen en roept deemoedig: ,,Ja, doe maar.'' Pam mag nu beginnen het bericht voor te lezen, op nieuwslezerstoon: ,,Veel mannen krijgen een erectie in hun slaap.'' Nog voordat hij zijn zin heeft kunnen afmaken, roept Holman er verongelijkt doorheen: ,,Ja, tijdens hun slaap wel!'' Dan mag Pam weer verder met zijn bericht, dat nu juist nieuws bevat over een proef voor mannen die ook tijdens hun slaap geen erectie menen te kunnen krijgen, wat dan weer aanleiding is voor een nieuw getapt weerwoord, en zo verder.

Hier horen wij twee mannen elkaar aansteken. Ik zit aan het denkbeeldige belendende tafeltje en mag meeluisteren. Soms beginnen ze nog wel serieus en ontspint er zich zoiets als een discussie, maar dan is er toch meestal weer snel de vlucht in het volgende merkwaardige bericht. Holman: ,,Heb je ook iets met harde seks of iets waar ik heel erg hard om kan lachen?'' En dan komt Pam weer, met ,,Eén miljard dollar verdwenen uit Irakese kluis'' of ,,Fiscus houdt hebzuchtige vrouw vast''.

Nog mooier: twee van zulke berichten achter elkaar. De lach hangt nog in de lucht (na een bericht over het opleuken van de troonrede) als het volgende bericht (ontwerp voor een Hollandse kilt, in de kleuren rood, wit, blauw en oranje) er alweer overheen komt en voor nieuwe, daarbovenop gestapelde hilariteit zorgt, zodat Pam en Holman worden opgezweept tot weer nieuwe grappen (,,We gaan samen boodschappen doen, Max!'') en weer nieuwe hikkend voorgelezen zinnen (een kilt wordt gedragen zonder ondergoed) met weer nieuwe mogelijkheden voor nieuwe grapverbindingen: eigenlijk zou de koningin volgend jaar de troonrede moeten voorlezen in Dutch kilt.

Om de inhoud gaat het dan al lang niet meer. Op het hoogtepunt is elk krantenwoord goed voor weer een nieuwe lachgolf – ongeveer zoals Toon Hermans ooit een zaal plat kreeg door alleen maar in het juiste ritme en met de juiste dictie de namen van een namenlijst voor te lezen. `Woorden zingen zich los van hun betekenissen' bij de dichter Nijhoff. Zoiets is het. Op dinsdagmiddag lacht de radio zich soms los van zijn mededelingen. Mooi moment, als het lukt: het geluid van een lachmachine die aanslaat.

747 Live, elke middag op Radio 747 AM, 14-15.45 uur. Op di. en vr. met Theodor Holman. Max Pam meestal alleen op dinsdag, 15.30-15.45.