VVD: bindend referendum

Het kabinet moet onderzoeken of er een grondwetswijziging kan komen die invoering van een bindend correctief referendum mogelijk maakt. De VVD-fractie in de Tweede Kamer vroeg verantwoordelijk minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) gisteren in een debat over democratische vernieuwing een dergelijk voorstel nog deze kabinetsperiode te overwegen. Pechtold zegde toe met een analyse te komen over de voors en tegens van zo'n referendum.

Volgens het Kamerlid Luchtenveld (VVD) moet de minister onderzoeken of de bepaling in de Grondwet die een dergelijk referendum blokkeert, geschrapt kan worden. Dat kwam hem op kritiek van de CDA-fractie te staan.

Volgens het CDA-Kamerlid Spies was juist in het regeerakkoord afgesproken dat de voorbereidingen voor een dergelijk referendum gestaakt zouden worden. ,,Betekent deze vraag nu dat de VVD voor is?'', aldus Spies. ,,Nee'', reageerde Luchtenveld. ,,We vragen aan de minister om onderzoek naar de vraag of die bepaling geschrapt kan worden. We nemen pas een definitieve beslissing op het moment dat het voorstel er ligt.''

Hoewel de VVD bij de totstandkoming van het regeerakkoord nog tegen een correctief referendum was, heeft de partij zich in haar nieuwe beginselprogramma toch hiervoor uitgesproken. Regeringspartij D66, en oppositiepartijen PvdA en GroenLinks zijn ook voor een dergelijk referendum. PvdA en GroenLinks komen op korte termijn met een initiatiefwetsvoorstel om dat mogelijk te maken.

Voor invoering van een bindend referendum moet de Grondwet worden veranderd. Zo'n wijziging moet twee keer door het parlement worden aanvaard. Tussen de eerste en tweede keer moeten verkiezingen plaats hebben gehad. In 1999 strandde de poging van het tweede paarse kabinet om een correctief referendum in te voeren op de onwil van de VVD in de Eerste Kamer (de `Nacht van Wiegel').

In het debat bleek gisteren verder dat de Tweede Kamer in meerderheid tegen het voorstel is om gemeenteraadsverkiezingen te spreiden, zoals het kabinet heeft voorgesteld. Volgens Pechtold kan die spreiding wel rekenen op steun bij het lokale bestuur. Maar volgens GroenLinks zal dat ertoe leiden dat het kabinet `ieder half jaar de maat genomen zal worden'. Ook CDA en PvdA zijn tegen spreiding.