De vrijheid bedreigd

Het is onacceptabel dat een etnisch conflict dat bijna 14 eeuwen geleden in Marokko ontstond, nu nog oorzaak is van het onder druk van ernstige bedreigingen stoppen met een column in Nederland. Hasna El Maroudi, de 21-jarige columniste van het internetmagazine Spunk en van NRC Handelsblad, heeft vorige week vrijdag besloten op te houden na vier maanden van bedreigingen aan haar adres. De aanleiding was een column over de etnische tegenstelling tussen Marokkaanse Berbers en Arabieren en hun vooroordelen tegen elkaar. Woedende Berbers begrepen de ironie niet.

Het is ieders goed recht om de columns van El Maroudi op grond van zijn/haar interpretatie aan te vechten. Vrijheid en openheid vergroten het inzicht van de betrokken etnische groepen en van geïnteresseerde burgers. De columns van El Maroudi en de oprechte reacties daarop geven een inkijkje in de verborgen tegenstellingen tussen Marokkaanse Nederlanders onderling. Ongeïnformeerdheid daarover leidde er toe dat Marokkaanse Berbers in het verleden van de Nederlandse overheid les in de hun vreemde Arabische taal kregen in het kader van – hoe ironisch – onderwijs in eigen taal en cultuur.

De meeste Nederlandse Marokkanen zijn van Berber-afkomst. De kerkvader Augustinus en de Latijnse komediedichter Terentius waren Berber. In 2002 werd de Berber-auteur Mohammed Chafik onderscheiden met de Prins Claus prijs. Sinds de verovering van hun land door islamitische Arabieren in de zevende eeuw zijn Berbers vaak onderdrukt. Toch hebben Berber-dynastieën ook een belangrijke rol gespeeld in de verdraagzame `Moorse' overheersing van Spanje. Franse koloniale heersers hebben de tegenstelling tussen Berbers en Arabieren aangescherpt.

Het is niet ongebruikelijk dat oude etnische vetes uit het land van herkomst blijven sluimeren of heftiger worden in immigrantengemeenschappen. Helaas leiden die tegenstellingen soms tot bedreigingen en geweld, in Amerika of in andere immigratielanden. Justitie moet dit gewelddadige gedrag aanpakken.

Internet voegt er een gevaarlijke dimensie aan toe. Via internet kunnen anonieme personen snel foto's, valse beschuldigingen en bedreigingen verspreiden, zodat hun doelwit omsingeld wordt door vijandige personen. Schrijvers en publicisten zijn vaak het slachtoffer. Zo wordt internet, bedoeld voor vergroting van de vrijheid van informatie en debat, een krachtig wapen om die vrijheid te smoren.

De anonieme dreigers moeten uit hun schuilplaatsen worden gehaald en worden aangepakt. Dat is een taak voor justitie. De webmasters die de bedreigingen op hun site hebben laten publiceren, hebben een afgeleide verantwoordelijkheid. Zij horen als hoofdredacteuren het verkeer op hun site in de gaten te houden en onwettige bijdragen te verwijderen. Ook webmasters van amazigh.nl en maroc.nl en andere sites moeten worden aangesproken op bedreigingen via hun sites. Minister Verdonk (VVD, Vreemdelingenzaken) hoeft niet de hele Marokkaanse gemeenschap aan te spreken. Er is geen harmonieuze Marokkaanse gemeenschap, blijkt uit deze heftige etnische vete. De anonieme dreigers en de webmasters zijn verantwoordelijk voor het uit de hand lopen van die vete, zodat de vrijheid van meningsuiting ernstig is geschonden.