CDA gaat uit van sterke burgers

Het CDA bestaat 25 jaar en presenteert vandaag een toekomstvisie. ,,Je moet eerst verantwoordelijkheid geven voordat je hem terug krijgt.''

Boeien, binden en borgen. Die drie kernwoorden staan volgens Sjaak van der Tak, burgemeester van Westland en voorzitter van de CDA-jubileumcommissie, centraal in het vandaag gepresenteerde rapport Vertrouwen in mensen. Met dat rapport, dat als ondertitel Plaatsbepaling en koers van de christen-democratie heeft meegekregen, probeert de commissie het CDA een leidraad te geven voor het komend decennium. Het CDA bestaat dit jaar 25 jaar, vandaar de naam jubileum-commissie. Het koersdocument kan als basis dienen voor komende verkiezingsprogramma's.

Volgens Van der Tak, die het rapport vanmiddag aan premier Balkenende en partijvoorzitter Van Bijsterveldt zou aanbieden, zet het CDA in op ,,een sterke gemeenschap, die pal staat voor de Nederlandse waarden die gebaseerd zijn op de christelijk-humanistische traditie''. Van der Tak: ,,We gaan uit van de kracht van mensen, die door de toenemende welvaart steeds mondiger zijn geworden. We spreken ze aan op de relaties die zij hebben in hun omgeving, zoals het gezin, de school, de buurt, het werk''. Het CDA kiest kortom onomwonden voor de civil society, en daarvoor moet Nederland op een aantal terreinen ,,kantelen''.

Wat is er zo vernieuwend aan dit rapport ten opzichte van de `oude' lijn van het CDA?,,De grondlijnen die we hebben uitgezet zijn nieuwe solidariteit, mensen vertrouwen geven, ze persoonlijk verantwoordelijk maken in hun sociale verbanden. We moeten de instituties drastisch veranderen, de bureaucratie slopen en een ander maatschappelijk middenveld creëren, met een nieuwe rechtsvorm: de maatschappelijke onderneming.''

Wat bedoelt u als u zegt dat Nederland moet kantelen?

,,Politieagenten, verplegend personeel, mensen in de jeugdzorg moeten weer meer gewaardeerd worden, dat is de eerste kanteling. Ook moeten we van nazorg naar voorzorg, meer op preventie gericht dus, in de sociale zekerheid, in de zorg.''

Het rapport kiest nadrukkelijk voor duurzaamheid als belangrijkste thema. Ontbreekt het daar nu aan?

,Nee, we zitten op de goede weg met het beleid dat dit kabinet heeft ingezet, met het terugdringen van de CO2-uitstoot. Daar moeten we mee doorgaan, maar we moeten ook verder. We moeten naar een waterstof-economie, we moeten meer inzetten op biobrandstoffen, zoals minister Veerman (Landbouw, CDA) ook zegt. De omslag moet nu gemaakt worden.''

De CDA-leden zeiden vorig jaar al dat milieu voor hun het belangrijkste onderwerp is, maar de staatssecretaris voor Milieu, uw partijgenoot Pieter van Geel, krijgt maar weinig voor elkaar deze periode.

,,Duurzaamheid is bij ons een centrale kwestie. De huidige lijn moet worden voortgezet maar ook krachtiger gemaakt.''

Van democratische vernieuwing wil het CDA ook de komende tien jaar niets weten, blijkt uit uw rapport.

,,Nee, we kiezen bewust voor de representatieve democratie. We zoeken mensen die de taal van de mensen spreken, zo moet de kracht van de democratie hersteld worden. Het invoegen van presidentiële elementen als de gekozen minister-president helpt daar niet bij. Wat we willen is de lokale democratie versterken. Door gemeenten een groter belastinggebied te geven en meer taken te geven. En burgers in gemeenten aan te spreken op hun sociale verbanden.''

Het lijkt erop dat u zich de kritiek van oud-partijvoorzitter Bert de Vries hebt aangetrokken.

,,We hebben goed naar onze leden geluisterd, en ook het boek van Bert de Vries gelezen. En we kiezen niet voor een sociaal ministelsel, niet in het verleden en niet in de toekomst. We kiezen er wel voor dat de AOW gehandhaafd blijft op 65 jaar.''