Zware kritiek VN op parlement en regering in Irak

De Verenigde Naties hebben gisteren zware kritiek geuit op het parlement en de regering in Irak over een omstreden wijziging van de regels voor een grondwetsreferendum. Het parlement stemde er vanmiddag opnieuw over, maar de persbureaus AFP en Reuters spraken elkaar nog tegen over de uitslag. AFP meldde dat de regels alsnog waren aangepast, maar volgens Reuters was dit niet gebeurd.

De VN uitten gisteren tegenover regering en parlement forse kritiek op de nieuwe regels voor het referendum over de grondwet op 15 oktober. Die nieuwe regels die afgelopen weekeinde werden goedgekeurd, maken het moeilijker voor tegenstanders om de grondwet weg te stemmen. Een juridisch adviseur van het VN-verkiezingsteam, José Aranaz, zei gisteren tegen het persbureau Reuters te verwachten dat het Iraakse parlement de regels alsnog zou herzien. ,,We hebben onze positie duidelijk gemaakt tegenover het parlement en de regering en gezegd dat de genomen beslissing niet acceptabel is en niet aan de internationale maatstaven voldoet'', zei Aranaz.

De Verenigde Staten delen de zorgen van de VN en zeggen dat de Irakezen niet moeten afwijken van de overeengekomen route naar een democratisch bestuur.

Het Iraakse parlement paste zondag de regels van het referendum over de grondwet aan. De grondwet gaat nu alleen van tafel als tweederde van alle geregistreerde kiezers in drie van de achttien provincies tegenstemt. Aanvankelijk volstond een tweederde meerderheid van de kiezers die werkelijk gaan stemmen. De sunnitische minderheid is woedend over wat zij ziet als shi'itisch machtsmisbruik. Het wordt nu moeilijker de grondwet te blokkeren, zeker in die gebieden waar (sunnitische) rebellen de kiezers bedreigen. De sunnieten geloven dat veel geregistreerde kiezers nu niet zullen opdagen voor het referendum wegens de kans op geweld.

Veel sunnieten zijn tegen de ontwerpgrondwet omdat zij menen dat die kan leiden tot het uiteenvallen van Irak. Zij vormen de meerderheid in drie Iraakse provincies, maar hebben de algemene verkiezingen in januari grotendeels geboycot. Het referendum is bedoeld om hen te betrekken bij het politieke proces.

Amerikaanse troepen in Irak begonnen gisteren met hun grootste offensief van dit jaar, bij de stad Haditha in de vallei van de rivier de Eufraat circa 200 kilometer ten noordwesten van Bagdad. Volgens militaire woordvoerders hebben extremisten weer enkele plaatsen in hun macht. De VS zeggen nu de bevolking te gaan ,,bevrijden van de campagne van moord en intimidatie van de terroristen''.

Ten zuiden van Bagdad kwamen gisteren drie Iraakse militairen en een onbekend aantal rebellen om. Dit gebeurde bij gevechten tussen Amerikaanse en Iraakse militairen en een groep van rond veertig opstandelingen.