Webwinkelen hoeft niet eng te zijn

Vier grote banken kwamen gisteren met de online betalingsmogelijkheid Ideal. Daarmee willen ze de helft van de Nederlandse webaankopen afhandelen.

One click-shopping, zo noemen ze het: met één klik van de muis heb je de bestelling in huis. Maar voor veel mensen is kopen op internet niet zo eenvoudig als webwinkels het doen voorkomen. Wie het digitale boodschappenmandje wil afrekenen, kan kiezen uit creditcard, acceptgiro, telebankieren, een eenmalige machtiging of een levering onder rembours.

Om het nog ingewikkelder te maken hebben Nederlandse banken en andere bedrijven hun eigen betalingsmethodes bedacht, zoals Rabo Direct, Way2Pay, Tootz, Moxmo, Minitix en de Walliecard. Ook het Amerikaanse Paypal wordt regelmatig in Nederland gebruikt. Die overvloed aan betalingsmethoden maakt het niet eenvoudig. Het is tijd dat een gezamenlijk betalingssysteem orde in die chaos schept, vindt directeur Wijnand Jongen van de Thuiswinkel Organisatie, de belangenbehartiger van Nederlandse webwinkels. ,,Wij roepen al jaren dat de banken samen een betalingsstandaard in moeten voeren en Ideal is een zegening in vergelijking met al die individuele alternatieven.''

Ideal werd gisteren geïntroduceerd. Het heeft de vier initiatiefnemers – ING, Postbank, ABNAmro en de Rabobank – ruim een jaar gekost om een systeem te ontwikkelen dat de klant direct van het digitale boodschappenmandje naar het internetbankierpakket van zijn of haar eigen bank doorsluist. Is een winkel aangesloten bij Ideal (een woordspeling van het Engelse woord voor ideaal en interactieve betaling), dan hoeft de koper alleen nog maar een digitale handtekening te zetten. Dat is hij gewend bij het internetbankieren: bij de Rabobank met een random reader, bij de Postbank met een TAN-code en bij ABN-AMRO met de e-dentifier. SNS en Fortis hebben ook interesse getoond om zich aan te sluiten bij Ideal.

Het nieuwe betalingsplatform lijkt een goede keuze voor de miljoenen Nederlanders die wel internetten, maar geen aankoop durven te doen met een creditcard. Creditcards zijn fraudegevoelig omdat de gegevens vrij eenvoudig misbruikt kunnen worden. Kopen bij een onbekende wordt sowieso `eng' gevonden, zegt Wijand Jongen: ,,Veel mensen betalen liever achteraf omdat ze de perceptie hebben dat kopen op internet onveilig is. Maar het is niet meer of minder gevaarlijk dan in de gewone wereld. Je moet gewoon je gezonde verstand gebruiken.''

In de eerste zes maanden van dit jaar kochten Nederlanders voor 1,1 miljard euro bij webwinkels, online veilingen als Ebay of Marktplaats niet meegerekend. Dankzij de vereenvoudigde betalingsmethode van Ideal worden huiverige consumenten nu over de streep getrokken worden, denkt Jongen. ,,Daardoor kan de omzet van Nederlandse webwinkels met 20 procent extra stijgen. Bovenop de normale groei, die in de eerste helft van het jaar al 37 procent bedroeg.''

In Nederland is de acceptgirokaart nu nog de meest populaire online betaalmethode: 40 procent van de webbestellingen wordt zo afgerekend. Met een acceptgiro kan de klant de levering eerst controleren, alvorens te betalen. Succesvolle webwinkels zoals Bol.com en Wehkamp.nl werken op die manier, maar ook hier ziet Jongen mogelijkheden voor Ideal: ,,Van Bol.com weet ik bijvoorbeeld, na er een paar cd's gekocht te hebben, wel dat ze altijd keurig leveren. Dus betaal ik die net zo lief meteen via Ideal - dan hoef ik niet alle gegevens van de acceptgirokaart zelf in mijn internetbankierpakket in te typen.''

Bij Bol.com gaan meer dan de helft van de betalingen via acceptgiro. Een woordvoerder van Bol.com verwacht dat vooral ervaren internetkopers gebruik zullen maken van Ideal – en dan voornamelijk bij sites die ze vertrouwen. ,,Bij onbekende webwinkels kiezen mensen toch voor boter bij de vis, of te wel betalen via de acceptgiro.''

Volgens Wijand Jongen worden de Ideal-winkels goed `gescreend' op betrouwbaarheid. Maar een Ideal-betaling is niet terug te schroeven, zoals dat bij een creditcard wel kan. Of uit te stellen, zoals bij een acceptgiro of een betaling bij internetbankieren – bij de laatste twee kan de consument zelf de datum van de betaalopdracht bepalen. Betalen met Ideal is even onherroepelijk als een pintransactie of aanschaf met een chipcard. De webwinkelier weet met Ideal in ieder geval zeker dat er geld binnenkomt.

Wellicht dat Nederlandse consumenten meer gebaat zijn met de komst van de digitale acceptgirokaart, die begin 2006 beschikbaar zal zijn. Hierbij werken dezelfde Ideal-banken (Rabobank, ABN-AMRO, ING en Postbank) samen met TPG Post aan het zogeheten Notabox-systeem dat het overtypen van acceptgiro's overbodig maakt. Hoewel de digitale acceptgiro bedoeld is voor terugkerende betalingen van bijvoorbeeld de energieleverancier of telecombedrijven, denkt Wijnand Jongen dat de banken met de digitale acceptgiro een potentiële concurrent van Ideal op de wereld zetten. De Thuiswinkel-directeur acht de verwachtingen van de Ideal-banken aan de hoge kant. ,,Ze denken 50 procent van de betalingsmarkt te veroveren, maar ik zou het al heel wat vinden als ze 25 procent halen.''

De Consumentenbond raadt af om betalingen onder de tien euro met Ideal te doen. De webwinkel betaalt immers zo'n 75 eurocent aan transactiekosten en dat maakt de bestelling onnodig duur. Wel prijst de bond in de Geldgids dat consumenten nu zelf een directe betaalopdracht kunnen geven in plaats van een onbekende een eenmalige machtiging te geven.

Ideal is momenteel te gebruiken bij een handvol winkels, die te vinden zijn op www.ideal-betalen.nl. Jongen denkt dat hun aantal snel zal groeien, onder meer bij de 250 webwinkels die bij Thuiswinkel zijn aangesloten. ,,Er zijn weliswaar zo'n 5.000 webshops in Nederland, maar wij vertegenwoordigen de grootste winkels, goed voor tachtig procent van de omzet.''

Een Nederlandse betalingsstandaard is één ding, maar een buitenlandse webwinkel zal een Ideal-betaling niet accepteren. Jongen: ,,Op een gemeenschappelijk internationaal betalingssysteem moeten we nog heel lang wachten.''