Vriend Mladic wel/geen minister

De controversiële kandidaat-minister van Defensie van de unie Servië en Montenegro, generaal Zoran Stanković, zal het wel redden – hoe omstreden hij ook is.

Voor sommigen in politiek Servië is Stanković onaanvaardbaar omdat hij vóór samenwerking met het Joegoslavië-tribunaal is, voor anderen is hij onaanvaardbaar omdat hij tégen samenwerking met het Joegoslavië-tribunaal is.

Stanković, generaal, maar ook arts, is een goede vriend (en ex-lijfarts) van Ratko Mladić, de wegens oorlogsmisdaden gezochte oud-legerleider van de Bosnische Serviërs; van hem kan dus volgens zijn critici moeilijk worden verwacht dat hij veel werk maakt van de arrestatie van Mladić. Die moet uiterlijk in december in een Scheveningse cel zitten.

Nu heeft Stanković zich in het verleden zowel voor als tegen samenwerking met het VN-hof uitgesproken, zoals bijna alle Servische politici. De laatste tijd was hij vóór en hij zegt dat ook nu nog te zijn. Maar volgens een hoge Montenegrijnse woordvoerder heeft hij zich te vaak tégen uitgesproken om aanvaardbaar te zijn als minister.

De ultra-nationalistische Servische Radicale Partij (SRS), mordicus tegen samenwerking met het tribunaal, legt daarentegen de nadruk op het `voor' van de laatste tijd en wijst de kandidaat-minister daarom af. ,,Stanković houdt meer van het tribunaal dan van wat dan ook in de wereld'', zei SRS-kopstuk Aleksandar Vučić. Hij had nog een tweede argument tegen Stanković. ,,Ik hoop dat in de toekomst experts niet mensen zijn die met een gemiddeld cijfer van zes-plus zijn afgestudeerd en alleen maar expert zijn geworden omdat ze hun ellebogen hebben gebruikt.''

Ook de Montenegrijnse regering heeft nog andere argumenten tegen Stanković: hij is een Serviër – en volgens de grondwet van de unie mogen de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie niet uit dezelfde lidstaat komen. Omdat op BZ een Serviër zit hebben de Montenegrijnen recht op Defensie. En bovendien (derde argument): op Defensie hoort volgens de Montenegrijnse regering geen generaal, maar een burger, zoals overal in het nette deel van Europa.

De Montenegrijnse oppositie is natuurlijk vóór Stanković, en wel omdat de Montenegrijnse regering tégen Stanković is. En trouwens, zegt die oppositie, Stanković is als generaal gepensioneerd en dus een burger.

Premier Vojislav Koštunica van Servië heeft inmiddels ook zijn duit in het zakje gedaan: hij had Stanković als kandidaat-minister voorgedragen niet hoewel, maar omdat hij een vriend van Mladić is: alleen een vriend kan Mladić overtuigen zich over te geven, zo zei de premier – volgens de tv-zender B92 – vorige week tegen Carla Del Ponte, hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal. Waarop zij – volgens B92 – meldde best met Stanković te kunnen leven.