Het beeld

Dit wordt een principieel verhaal naar aanleiding van een klein misverstand. Ronald Ockhuysen, filmredacteur van de Volkskrant en presentator van het dagelijkse Utrechtse festivaljournaal (VPRO), werd door de redactie van het NOS Journaal bij zijn toelichting op de nominaties voor de Gouden Kalveren ten onrechte aangeduid als ,,jurylid''. Curieus, want in feite was hij daar voor de NOS aan het verslaggeven; hij werd althans niet geïnterviewd.

Ik kan me niet herinneren dat in een van de eerdere 24 edities van het Nederlands Filmfestival of zijn voorganger, de Nederlandse Filmdagen, de nominaties voor de Gouden Kalveren het journaal hebben gehaald. Wel de winnaars, maar niet de om publicitaire redenen enkele dagen eerder bekendgemaakte nominaties. Nog onwaarschijnlijker is het dat zoiets ooit eerder een onderwerp in Nova opleverde. De reden dat het nieuws gisteren wel door beide rubrieken werd gebracht is mogelijk dat Nederland 3 een officiële sponsor van het Nederlands Filmfestival is geworden. Kan een publieke zender dan sponsoren? Nee, eigenlijk niet, want zo'n zender is geen bedrijf of zelfs organisatorische eenheid, maar de sponsorende Publieke Omroep, zo legde een festivalwoordvoerder me uit, doet dat onder de vlag van Nederland 3.

Niet helemaal toevallig besteedt Nederland 3 ook elke avond rond middernacht aandacht aan het festival. Vorig jaar heette dat programma nog R.A.M Journaal, nu heet het R.A.M en Cinema.nl presenteren Het Nederlands Filmfestival 2005. Cinema.nl is de gemeenschappelijke filmwebsite van de Volkskrant en VPRO. Het is dit jaar een erg aardig journaal, mede omdat de zilveren editie van het festival benut wordt voor terugblikken op eerdere Kalfwinnaars.

Met zo'n samenwerking tussen een omroep en een dagblad is op zichzelf niets mis. Het zal in de toekomst steeds vaker voorkomen, door het openbreken van het omroepbestel en de noodzaak voor beide partijen om strategisch samen te werken. NRC Handelsblad werkte afgelopen week met de NPS samen aan De Avond van de Grote Filmquiz en maakt wekelijks met de VPRO het programma Boeken &cetera. Wel vind ik het lastig om als recensent die betrokkenheid van mijn werkgever te negeren. Of ik het programma nu positief of negatief beoordeel, het kan altijd verkeerd uitgelegd worden. Ik klamp me maar vast aan mijn onafhankelijkheid, een kostbaar goed in een tijd dat vrijwel iedereen meningen ontwikkelt die niet losstaan van zijn belangen.

Ook een filmcriticus moet een televisieprogramma op zijn eigen terrein kunnen presenteren. Ik vind dat zelfs beter dan wanneer een niet-inhoudelijk betrokken presentator teksten van de autocue leest. Ockhuysen doet dat in Cannes, Rotterdam en Utrecht goed en met gezag, zonder dat het zijn autoriteit en onafhankelijkheid aantast. Maar zijn optreden in Nova, dat voor een deel werd overgenomen door het NOS Journaal, gaf aanleiding tot misverstanden. Zat hij daar namens het festival, namens de sponsor, als gastmedewerker van Nova of werd hij als deskundige geconsulteerd? Ik moest even denken aan Beau van Erven Dorens, die eerder op de avond als presentator van NSE (Talpa) zijn eigen optreden als zanger in het programma van Liesbeth List moest aankondigen.