Hasna El Maroudi moet doorgaan

De bedreigingen tegen Hasna El Maroudi wegens haar column in de bijlage Leven &cetera van NRC Handelsblad zijn ronduit vervelend en moeten op zijn minst verfoeid worden. Ze zijn zinloos, laag bij de gronds en frustrerend.

Maar de discussie die Hasna El Maroudi in haar column Spunk heeft aangezwengeld, mag niet in de doofpot verdwijnen. De discussie Berbers-Arabieren, anders gezegd Amazighen-Arabieren, is belangrijk en moet juist nu gevoerd worden.

Eén vraag is hier nu van belang: waarom is er zo'n heisa rond Hasna's column ontstaan? De belangrijkste reden is naar mijn idee, dat er momenteel een gigantische herontdekking van de eigen Amazighiteit plaatsvindt onder de Marokkaanse jongeren in Nederland.

Jarenlang is het Amazigh-zijn als iets onaangenaams gezien. Dit kwam doordat de ouders van de tweede generatie in een land geboren zijn waar de Amazighiteit op alle fronten werd onderdrukt. Het harde regime sloeg destijds alles wat niet-Arabisch was met harde hand neer. Daarom heeft tot voor kort de Amazighiteit in Nederland geen enkele rol kunnen spelen, omdat de lange arm van het Marokkaanse regime altijd op de achtergrond aanwezig is geweest. Het is een wonder dat de cultuur van de Amazighen het nog heeft overleefd.

Wat de zoektocht naar Amazighiteit in een stroomversnelling heeft gebracht, is onder andere het huidige terrorisme. Omdat de Marokkaan gelijk wordt gesteld aan de Arabier en dit vervolgens rechtstreeks in contact wordt gebracht met de extreme, radicale islam, afkomstig uit het Midden-Oosten, is het voor de Marokkaan een kleine stap om op zoek te gaan naar de echte identiteit van de ouders en deze te verdedigen. Men wil simpelweg niet meer met die regio geassocieerd worden.

De onrust, de anti-westerse houding en het vele geweld in het Midden-Oosten hebben de Marokkaan blijkbaar aan het denken gezet. Men is het zat om zich verplicht te voelen verantwoording af te afleggen over de onrust en het geweld in het Midden-Oosten. Hieruit is de herontdekking van de eigen Amazighiteit te verklaren.

In Nederland wonen meer dan 300.000 Marokkanen, bijna allemaal van Amazigh-huize (Berber-huize). Jarenlang is jegens deze groep een verkeerd beleid ontwikkeld en als we niet oppassen zal deze foute gang van zaken voortduren.

Van de Nederlandse overheid, bijvoorbeeld, komen nog regelmatig folders die in het Arabisch zijn geschreven. Weinigen van de Amazighen kunnen dat schrift lezen. Het bij het Nederlands houden lijkt me niet meer dan logisch.

Maar ook de media hebben het verkeerde steentje bijgedragen. Tot voor kort zond het lokale tv-station Multiculturele Televisie Nederland (MTNL) structureel in het Arabisch uit, terwijl de ontvangen subsidie is bedoeld om de gehele Marokkaanse bevolking te informeren in de eigen taal. Hierdoor werd maar een kleine groep bereikt. Vaak is hier bij MTNL over geklaagd, maar de klachten vonden geen luisterend oor.

Ook in het onderwijs zijn onbegrijpelijke blunders gemaakt. Het OALT, Onderwijs Allochtone Levende Talen, is daar het ultieme bewijs van. Jarenlang heeft Nederland docenten uit Marokko gehaald om Marokkaanse kinderen in Nederland Arabisch te leren. Kinderen op de basisschool werd een taal aangeleerd die ze nog nooit hadden gehoord. Er zijn pijnlijke voorbeelden te over aangaande dit onderwerp.

Door dit alles zijn veel Marokkaanse jongeren op zoek gegaan naar hun echte identiteit. Maar die zoektocht is niet gemakkelijk, want de jarenlange discriminatie en onderdrukking van de Amazighen zowel in Marokko en als in Nederland heeft haar sporen nagelaten.

Hasna's column is hier een mooi voorbeeld van, maar dit moet juist het debat een positieve impuls geven. Ik roep Hasna op om met schrijven door te gaan. En ook de Amazighen moeten hun zoekactie voortzetten. Dit debat zal de emancipatie van de Amazighen namelijk geen windeieren leggen.

Asis Aynan is columnist bij www.denieuwesamenleving.nl en student filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.