Wiskundige: treinenloop kan beter

De dienstregeling van de NS bevat kleine knelpunten die grote vertragingen tot gevolg kunnen hebben. De overstaptijden tussen treinen die op elkaar moeten aansluiten zijn bijvoorbeeld vaak te krap gepland. Ook als treinen maar kort op elkaar wachten, kunnen door een sneeuwbaleffect al grote, onnodige vertragingen ontstaan. Door het opsporen van de knelpunten in de huidige dienstregeling is een betere te ontwerpen. Dat doet de NS te weinig.

Die conclusie van zijn onderzoek verdedigde wiskundige Rob Goverde gisteren bij zijn promotie op de analyse van treindienstregelingen aan de Technische Universiteit Delft. Goverde kon zijn analyse maken door zelf een treinvolgsysteem te ontwerpen. Hij maakte een koppeling met gegevens van het beveiligingsysteem dat registreert wanneer een trein een sein of een wissel passeert. Hierdoor kon hij de loop van de treinen tot op de seconde bepalen.

In een detailstudie nam Goverde het station Eindhoven onder de loep, een berucht knooppunt waar treinen uit diverse richtingen stoppen, keren en op elkaar aan moeten sluiten. Een statistische analyse wees uit dat sommige kleine structurele gebreken in de dienstregeling vertragingen in het gehele net kunnen veroorzaken. Goverde schreef een computerprogramma dat het mogelijk maakt om dit soort fouten in de dienstregeling per station op te sporen. Volgens Goverde is terugkoppeling naar het dienstregelingsontwerp essentieel om structurele oorzaken van dagelijkse vertragingen op te lossen. Anders zal de NS nooit ver boven de huidige punctualiteit uit kunnen stijgen, terwijl dat wel geëist gaat worden. Goverde: ,,De NS en ProRail zijn continu bezig met de dienstregeling van volgend jaar, zonder terug te kijken of de dienstregeling van het afgelopen jaar wel deugt.''