Voordracht Miers stelt conservatieven VS teleur

President Bush verraste met zijn kandidaat voor de laatste vacature in het Amerikaanse Hooggerechtshof. Zijn achterban reageerde teleurgesteld.

Een half uur was Harriet Miers (60) gisteren de hoop van conservatief Amerika. Daarna werd de kandidaat van president George W. Bush voor de laatste vacature in het Amerikaanse Hooggerechtshof het doelwit van een lange reeks aanvallen.

Dit keer waren het niet pro-abortusgroepen of Democraten die zich vanaf hun weblogs tegen de kandidaat van de president keerden. Het waren nagenoeg alleen conservatieve commentatoren – mensen die de president de laatste jaren te vuur en te zwaard verdedigden.

De teleurstelling was enorm. Conservatieven hadden jarenlang hun hoop op de dag van gisteren gevestigd. John Roberts, de nieuwe voorzitter van het hof, in wie conservatieven een groot vertrouwen stellen, toog voor het eerst aan het werk. En de president zou bekendmaken wie opperrechter Sandra Day O'Connor ging vervangen. Deze gematigde rechter, die bij veel gevoelige thema's een beslissende stem had, kon worden vervangen voor een rechtlijnige aanhanger van de goede zaak. Na tientallen jaren van oplopende ergernis onder conservatieven over de progressieve dominantie van het hof – met de legalisering van abortus als resultaat – kon de trend worden omgebogen. Eindelijk.

En toen was daar Harriet Miers. Sinds 2001 topadviseur van de president op juridisch terrein. Voormalig advocaat in Texas. De eerste vrouw die daar een groot advocatenkantoor leidde. Ex-deken van de orde van advocaten in Texas. Troubleshooter, die toenmalig gouverneur Bush van Texas eind jaren negentig afhielp van schandalen bij Texaanse loterijen. Alles bij elkaar geen cv waarmee men gewoonlijk opperrechter wordt, stelden vriend en vijand vast.

,,Ik ben teleurgesteld, gedeprimeerd en gedemoraliseerd'', schreef William Kristol van de conservatieve Weekly Standard. Dit was hét moment, aldus Kristol, voor een conservatieve herinterpretatie van de constitutie. Het zou een fraai filosofisch gevecht met de Democraten hebben opgeleverd. Dat Bush dit niet heeft aangedurfd, is een veeg teken voor zijn presidentschap, aldus Kristol.

Hij zette de toon. Het conservatieve Cato-instituut opponeerde tegen Miers, evenals de conservatieve National Review. Zo ging het maar door. De misschien wel gevoeligste kritiek kwam van David Frum, een ex-speechschrijver van Bush en oud-collega van Miers in het Witte Huis. Frum noemde Miers' nominatie een unforced error. ,,Deze kans krijgen we misschien nooit meer.'' Volgens hem is Miers ,,een prachtig persoon: intelligent, eerlijk, capabel, loyaal, discreet, toegewijd. Ik kan haar een ochtend lang prijzen''. Maar een conservatieve juriste is ze zeker niet, aldus Frum, en ze zal volgens hem haar rug niet recht genoeg kunnen houden: zij zal niet degene zijn die ,,de grote druk kan weerstaan waardoor het Amerikaanse juridische systeem steeds weer naar links buigt''.

Intussen toonde de leider van de Democraten in de Senaat, Harry Reid, zich verheugd over Miers' kandidatuur. Hij zegde, hangende de hoorzittingen, geen steun toe maar zinspeelde er nu al op. Vooral het feit dat ze geen rechter is ziet Reid als een voordeel: de introverte rechterlijke macht kan volgens hem wel wat invloed van buiten gebruiken. Een conservatieve blogger trof vervolgens betalingen van Miers aan de campagnes van de Democraten Al Gore en Lloyd Bentsen in de jaren tachtig aan – en zo was de reputatie van Harriet Miers in de conservatieve achterban van de president al binnen een ochtend beschadigd.

Het tegenoffensief volgde snel. Miers is een sympathieke vrouw, zeiden geïnterviewde medewerkers. Altijd scherp, nooit ruw. Bescheiden en uiterst loyaal aan de president, die ze ooit een ongewoon hoge intelligentie toedichtte.

In de loop van de middag werd ook iets bekend over haar opvattingen, hetgeen de hoop in conservatieve harten terugbracht. Zo stortte ze ooit geld op de rekening van een anti-abortusgroep. Als deken van de Texaanse orde keerde ze zich tegen de opvatting van de nationale orde die legalisering van abortus omarmde. En een vriend uit Texas, opperrechter Nathan Hecht, zinspeelde erop dat ze anti-abortus is door te zeggen dat haar ,,persoonlijke opvattingen [over abortus] overeenkomen met die van protestantse christenen''.

Maar de teleurstelling in Bush' conservatieve achterban bleef overheersen. Het zal Miers' benoeming vermoedelijk niet verhinderen. Door de waarschijnlijke steun van de Democraten is die nu al heel dichtbij. Maar het geloof van conservatief Amerika in president Bush kreeg gisteren een tik. Dat hij zich juist presidentieel gedroeg door een niet-polariserende keuze te maken werd in deze kringen buiten beschouwing gelaten. ,,Dit is een teken van zwakte'', schreef William Kristol. ,,Is de regering over de hele breedte zo zwak?''