Onderhandelingen EU en Turkije gestart

De onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de Europese Unie zijn vannacht alsnog officieel begonnen. Gisteren is nog de hele dag en avond koortsachtig overlegd om een akkoord te bereiken.

Oostenrijk bleef zich tot gistermorgen verzetten tegen de voorwaarden waaronder de onderhandelingen met Turkije zouden plaatsvinden. Toen Oostenrijk akkoord was gegaan bleek de compromistekst aanvankelijk voor Turkije nog onaanvaardbaar.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie besloten gisteravond eveneens dat de onderhandelingen met de voormalige Joegoslavische deelrepubliek Kroatië zo snel mogelijk alsnog van start kunnen gaan. Aanvankelijk zouden deze gesprekken in maart van dit jaar beginnen, maar ze werden uitgesteld omdat de Unie vond dat Kroatië te weinig meewerkte aan het opsporen van door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag gezochte oorlogsmisdadigers. Van die medewerking is sinds enkele weken wel sprake, meent de Europese Unie.

Als het overwegend islamitische Turkije inderdaad toetreedt, zal het nu 70 miljoen inwoners tellende land tot de grootste van de Europese Unie behoren. Algemeen wordt aangenomen dat deze besprekingen ten minste tien jaar zullen duren. Turkije zoekt al sinds 1959 aansluiting bij Europa.

De in de Europese Unie omstreden onderhandelingen met Turkije gingen vanmorgen in alle vroegte van start. Vanaf zondagavond waren de ministers van Buitenlandse Zaken met elkaar in gesprek geweest over de precieze formulering van de condities waaronder de onderhandelingen met Turkije gevoerd zouden worden. De Oostenrijkers wilden duidelijker in de tekst tot uitdrukking gebracht zien dat de onderhandelingen niet per se tot een volledig lidmaatschap hoeven te leiden.

De Turken wilden niets weten van aanscherpingen van de voorwaarden en weigerden uit Ankara te vertrekken totdat volledige helderheid bestond over de eindtekst. De uiteindelijke tekst komt de Oostenrijkers op punten iets tegemoet. Zo staat er met meer nadruk vermeld dat behalve Turkije ook de Europese Unie zelf voorbereid moet zijn op de uitbreiding. De Oostenrijkse bondskanselier, Wolfgang Schüssel, noemde gisteravond het accentueren van deze voorwaarde een zeer belangrijke verbetering.

Oostenrijk wil, net als Frankrijk, het Turkse lidmaatschap van de Unie als de onderhandelingen over pakweg tien jaar zijn afgerond in een referendum voorleggen aan de bevolking. Turkije kan alleen lid worden als alle EU-landen daarmee instemmen.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, zei vannacht na de korte openingszitting dat zijn land ,,vastbesloten'' is door te gaan met hervormingen. ,,Turkije zal er over tien jaar anders uitzien dan nu'', aldus Gül.