Meer sociale fraudezaken opgespoord

Uitkeringsinstituut UWV, de Sociale Verzekeringsbank, de gemeentelijke sociale diensten en de Arbeidsinspectie hebben vorig jaar tezamen zo'n 200 miljoen euro aan fraude in de sociale zekerheid opgespoord.

De 200 miljoen euro werd gevonden op een totaal van 51,3 miljard euro aan uitkeringen. Dat is 10 miljoen euro (5 procent) meer dan het jaar daarvoor.

De toename van het antal gevonden fraudegevallen komt doordat er meer onderzoek is gedaan. Bovendien gaan de rechercheurs van de verschillende instanties anders te werk dan vroeger. Ze concentreren zich meer op risicogroepen, bijvoorbeeld mensen die al eens eerder fraude hebben gepleegd, en proberen fraude in een vroeg stadium op te sporen door gegevensbestanden te koppelen. De Arbeidsinspectie controleerde in 2004 meer op illegale arbeid, en kreeg daar ook extra mankracht voor.

De cijfers staan in de Integrale Rapportage Handhaving 2004, die staatssecretaris Van Hoof (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, VVD) gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Samen met de gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor de bijstand, deelden het UWV en de Sociale Verzekeringsbank vorig jaar bijna 56.000 boetes uit en werden er in totaal bijna 2.700 processen-verbaal opgemaakt.

Vooral de Sociale Verzekeringsbank, die de ouderdomsuitkering AOW, de kinderbijslag en de nabestaandenuitkeringen verstrekt, deed vorig jaar aanzienlijk meer onderzoek naar fraude. Bij de AOW en de nabestaandenuitkeringen ging het bijvoorbeeld om uitkeringsontvangers die samenwoonden maar dat niet opgegegeven hadden, bij de kinderbijslag om kinderen die uitwonend bleken te zijn in plaats van thuiswonend. Tegen overtreders werd meestal geen proces-verbaal opgemaakt, maar zij kregen een waarschuwing of een boete.

Staatssecretaris Van Hoof heeft de Tweede Kamer ook een periodiek rapport gestuurd over het overtreden van regels in de WAO, de WW en de bijstand. Bij dit onderzoek mochten uitkeringsgerechtigden anoniem antwoorden. Uit het rapport blijkt dat vooral arbeidsongeschikten de regels minder vaak overtreden. Zo bedroeg het aantal zwartwerkende WAO'ers in 2000 naar schatting nog 15 procent, in 2004 was dat gedaald naar 6 procent.

Ook zijn er steeds minder WAO'ers die verzuimen door te geven dat hun gezondheid is verbeterd en dat zij in staat zijn om meer te gaan werken. In de WW en de bijstand is het percentage mensen dat een aanbod van passend werk afwees, gedaald.