Jong, oud en het ABP-pensioen

Jong of oud, iedereen wil een keer met pensioen. De hamvraag is: wie betaalt wat en wat krijg je daarvoor? Het ABP, de pensioengigant voor leraren en ambtenarem, staat tussen drie vuren.

Zijn lichaamstaal zei meer dan duizend woorden.

Roy Knez (1979), agent bij de regiopolitie Limburg-Zuid, vertegenwoordigde gistermiddag in het Scheveningse Kurhaus de jongeren in een forum van pensioenfonds ABP over generaties en hun pensioen. Hij stond achter het receptietafeltje als een man die zonder veel overtuiging toch nog even afwacht of het feestje wat wordt.

Ja, hij betaalt premie voor zijn ouderdomspensioen, maar nee, gaf hij ruiterlijk toe: de communicatie van ABP, het pensioenfonds voor meer dan 1,1 miljoen ambtenaren en leraren, gaat aan hem voorbij.

Zoals wel meer mensen zou hij zich morgen wel willen verdiepen in zijn pensioen, maar ja: morgen is altijd weer morgen.

Hoe exemplarisch is hij als deelnemer met een groot, bijna blind vertrouwen in de pensioenregeling van zijn werkgever?

Een paar tegenpolen én generatiegenoten, ambtenaren bij de rijksoverheid, zaten in de zaal. Zij hekelden de kostenverdeling van een recent akkoord van overheidswerkgevers en vakbonden om de VUT-regeling af te schaffen. De kosten, 12 miljard euro, uitgesmeerd over 17 jaar, komen vooral voor rekening van de werknemers onder de 55 jaar.

De jongere ambtenaren hekelden het pensioenakkoord dat jongeren nu al dwingt om meer te sparen voor hun oudedagspensioen, opdat zij ergens na het jaar 2040 eerder kunnen stoppen met werken. ,,Ik geef het liever nu uit aan een auto, of als inleg in een eigen huis'', zei een van hen.

Vanuit de zaal verdedigde werkgeversonderhandelaar Jan Veringa het akkoord met een verwijzing naar de mogelijkheid om via individuele levensloop te sparen voor zorgverlof of vroegpensioen. Onderhandelaar Xander den Uyl van ambtenarenbond AbvaKabo FNV prees de ,,goede pensioenregeling'' en de optie van eerder uittreden.

Tussen zijn opdrachtgevers en zijn deelnemers in stond Dick Sluimers, de financieel directeur van ABP. Sluimers moest in het forum het conflicterende ongenoegen van een deel van zijn achterban zien te verenigen met een gebrek aan opvatting van een ander deel en dat weer afwegen tegen de aanspraken van ouderen, die niet praten over premies, maar juist over de inflatietoeslag (indexatie). Al waren de ouderen in weerwil van de hen toegedachte macht als het ``grijze blok'' ook hier niet opstandig.

ABP, de pensioenverzekeraar met ruim 180 miljard euro belegd vermogen, is een gigant in Nederland. Goed voor het pensioen van ruim 1,1 miljoen werknemers bij overheid en in het onderwijs. En daarmee ook een afspiegeling van de maatschappelijke discussie. Per saldo is een kwart van de werkende en gepensioneerde huishoudens voor een deel van zijn financiële toekomst afhankelijk van de prestatie van ABP.

Sluimers kon iedereen te vriend houden: in het pensioen- en VUT-akkoord bij overheid en onderwijs de totale premie wel omlaag gaat. Hij gaf de schuld van het oplaaiend ongenoegen van jongeren aan het grote akkoord, vorig jaar, tussen kabinet, werkgevers en vakbonden. Zij trokken de leeftijdsgrens voor de reparatie van VUT en vroegpensioen bij 55 jaar. ,,Het is een kunstmatige scheiding met als gevolg een onmiddellijke discussie tussen ouderen en jongeren.''

Het ongenoegen van de jongeren heeft inmiddels mede geleid tot de oprichting van een nieuwe vakbond, de AVV, Alternatief voor Vakbond. Zij willen onder meer een pensioenregeling die meer recht doet aan zekerheid voor jongeren. Maar minister De Geus van Sociale Zaken, die politiek verantwoordelijk is voor het pensioenbeleid, liet al direct weten dat hij daar niets voor voelt.

Om de belangen van ouderen en jongeren in goede banen te leiden, bleek het sleutelwoord gisteren: communicatie. De Geus zet het voorop in zijn nieuwe pensioenwet. Maar een jongere ambtenaar ergerde zich juist aan het glossy karakter van de informatie van ABP over het VUT-akkoord. En voor ABP-directeur Sluimers is nog betere communicatie inderdaad het meest prangende onderwerp. We try harder, beloofde hij, in een verwijzing naar een grote Amerikaanse aanbieder van huurauto`s.

Het goede nieuws voor alle generaties vertelde Sluimers in zijn toesprtaak: de afgelopen dertig maanden elke maand een procent rendement, terwijl de uitvoeringskosten per jaar niet meer dan 0,3 procent bedragen.

Het slechte nieuws voor de jongere én oudere premiebetalers is dat hij de komende twintig jaar de kostprijs van het huidige pensioen niet veel ziet stijgen (door de vergrijzing), maar ook niet veel ziet dalen (doordat mensen langer doorwerken). Zijn grootste vrees is dat verder aan de huidige collectieve pensioenregeling wordt geknibbeld onder invloed van het succes van individuele spaarregelingen, zoals levensloop.

Een coalitie daarvoor tekende zich in de zaal wel af: werkgevers die pensioenkosten willen beteugelen en jongere werknemers die hun eigen keuzes willen maken.