Turkije voelt niets voor aanpassing voorwaarden

In een race tegen de klok heeft de Europese Unie vandaag een uiterste poging ondernomen de onderlinge verdeeldheid over het EU-lidmaatschap van Turkije op te heffen.

Enkele uren voor het ceremoniële begin van onderhandelingen met de Turken over de veelbesproken toetreding tot de Unie waren de 25 lidstaten het vanmiddag nog altijd niet eens over de voorwaarden waaronder de gesprekken moeten worden gevoerd. Oostenrijk eist een scherpere tekst. Turkije wil daarentegen niets weten van aanpassing van de voorwaarden die de regeringsleiders van de Unie eind vorig jaar vaststelden. Toen werd ook uitgesproken dat de onderhandelingen vandaag zouden beginnen.

Om de spanning op te voeren weigerde de Turkse delegatie vandaag uit Ankara naar Luxemburg te vertrekken voordat complete helderheid over de tekst bestond. De openingsplechtigheid van de onderhandelingen tussen de Europese Unie en Turkije over het lidmaatschapschap van de Unie, waarover al meer dan veertig jaar wordt gesproken, had vanmiddag om vijf uur moeten beginnen. Maar de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, wiens land als roulerend voorzitter van de Unie fungeert, zinspeelde vanmorgen bij de hervatting van de besprekingen tussen de EU-ministers al op een uitstel.

Terwijl zij zich in Luxemburg bogen over mogelijke aanpassingen van de onderhandelingsvoorwaarden, voerde Turkije vanuit Ankara de druk op. Een woordvoerder van de Turkse regering liet vanmiddag weten dat de voorgestelde wijzigingen voor Turkije stuk voor stuk onaanvaardbaar waren.

Oostenrijk wil in de onderhandelingsvoorwaarden beter verwoord zien dat de besprekingen met het overwegend islamitische Turkije, die naar verwachting minstens tien jaar in beslag zullen nemen, ook kunnen leiden tot een losser samenwerkingsverband dan een volwaardig lidmaatschap van de Unie. In Europa wint bij veel politici het idee van een zogeheten geprivilegieerd partnerschap met Turkije veld. Daardoor blijft Turkije, dat bij eventuele toetreding met naar schatting 95 miljoen inwoners een van de grootste EU-leden zou zijn, buiten de besluitvormingsprocedures van de Unie.

Voorts willen de Oostenrijkers dat duidelijker in de tekst komt te staan dat de huidige landen van de Unie de toetreding van Turkije kunnen verwerken. Ten slotte willen de Oostenrijkers ook meer helderheid over de verdeling van de kosten van een Turks lidmaatschap tussen de lidstaten van de Unie. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, De Gught, bestempelde dit verlangen vannacht als een plaagstoot in de richting van de Britten, die zo min mogelijk willen bijdragen aan de Unie. De ministers van Buitenlandse Zaken kwamen gisteravond om zeven uur in Luxemburg tijdens een ingelast overleg voor het eerst bijeen in een poging uit de impasse te komen. Aanvankelijk zouden ze elkaar vandaag treffen. Daarvoor hadden de Britten de hele middag tijdens apart overleg met de Oostenrijkers getracht een compromis te vinden.

Achtergrondpagina 5