Italiaanse toestanden in Almelo

De rivaliteit tussen Heracles en FC Twente loopt dwars door dorpen, straten en gezinnen. Gisteren troffen de clubs elkaar in Almelo, `FC Rente' won: 0-4. Wout Brama, Almeloër in dienst van Twente, zoekt een slaapadres in Enschede.

Hij steekt na het laatste fluitsignaal als eerste beide armen in de lucht en verlaat tien minuten later als laatste het veld, nog altijd juichend. Voor Wout Brama, de Almeloër in dienst van FC Twente, kan het feesten na de 0-4 overwinning op Heracles Almelo niet lang genoeg duren. ,,Dit voelt heerlijk.''

Het is de sportieve wraak van de 19-jarige middenvelder die de afgelopen weken regelmatig het doelwit was van pesterijen van zijn Almelose vrienden. Toen Brama gisterochtend wakker werd, hing er zelfs een spandoek in de tuin. Brama wil niet zeggen wat de tekst van de wake-up call was. ,,Hou het er maar op dat ze vonden dat ik bij de verkeerde club speelde. Ik kon er in ieder geval om lachen.'' Het spandoek ligt bij hem thuis en wordt bewaard als aandenken.

De Heracles-spelers zullen de beladen derby zo snel mogelijk willen vergeten. De derde nederlaag op rij betekent meer dan het verlies van drie punten. In Almelo gaat het om trots en eerherstel.

Dat laatste geldt vooral voor FC Twente, dat een belabberde seizoensopening kent en op de ranglijst van de eredivisie onder Heracles Almelo staat. En hoewel de Almeloërs nog steeds meer punten dan FC Twente bezitten, is de rangschikking tot aan de return in maart ondergeschikt aan het resultaat van gisteren. Dat de 0-4 nederlaag geflatteerd is, en Heracles Almelo lange tijd niet voor de rivaal onder hoefde te doen, kan de pijn niet verzachten. ,,Ik vrees dat we dit van onze supporters tot aan de uitwedstrijd tegen FC Twente te horen zullen krijgen'', zegt Heracles-speler Mark Höcher. Middenvelder Rob Maas: ,,Als ik straks terug kom in mijn hotel, ga ik via de kelder naar binnen.'' En invaller Peter Reekers is `woedend'. Niet alleen vanwege het verlies, maar vooral omdat hij, één van de weinige Twentse spelers op het veld, juist deze wedstrijd op de bank had moeten beginnen.

Zoveel spelers zijn er niet die kunnen zeggen dat ze op het hoogste niveau de Twentse derby hebben gespeeld. Alleen in de seizoenen 1965-'66 en '85-'86 stuitten de rivalen in de eredivisie op elkaar, waarvan slechts één duel, veertig jaar geleden, door FC Twente werd gewonnen.

Twintig jaar geleden werd het in Almelo 0-0 en behaalde Heracles in het Diekmanstadion een historische overwinning van 0-3. ,,Dat was echt heel erg pijnlijk, ik word er nog steeds mee geconfronteerd'', vertelt Theo ten Caat, oud-voetballer van FC Twente. John ter Mors, de Enschedese postbode in Almelose dienst, scoorde destijds tweemaal in het Diekmanstadion en wordt hier, twintig jaar later, tijdens zijn ronde door de Enschedese binnenstad nog geregeld over aangeklampt.

In de aanloop naar de eerste derby sinds twintig jaar deden zich de afgelopen weken `Italiaanse toestanden' voor. In clubkleuren beschilderde viaducten, een overweldigende aandacht van de media en trainers die om de druk van de ketel te halen besluiten achter gesloten deuren te gaan trainen; het gebeurde allemaal in het doorgaans zo nuchtere Twente. ,,Drie cameraploegen bij de training. Het leek wel of we weer een bekerfinale speelden'', verklaart de perschef van FC Twente.

Heracles-FC Twente kent niet de traditie van Ajax-Feyenoord of de religieuze achtergrond van Celtic-Glasgow Rangers, maar is vanwege de verhoudingen in het Twentse voetbal een beladen duel. De Almelose club, opgericht in 1903, beschikt weliswaar over een rijke historie maar heeft de laatste veertig jaar bijna continu op het tweede plan gespeeld, en vaak in de marge van het betaalde voetbal.

In de jaren dat FC Twente een abonnement had op Europees voetbal moest de trainer in Almelo zelf waspoeder meenemen om de shirtjes en broekjes te kunnen wassen. KNVB-directeur Henk Kesler heeft, in zijn hoedanigheid als bestuurslid van FC Twente, zelfs gepleit voor het opheffen van Heracles omdat betaald voetbal in Almelo niets zou voorstellen. In mei moest hij met de kampioensschaal van de eerste divisie in de hand een gang naar Canossa maken en toegeven dat hij zich had vergist.

Hoewel op bestuurlijk niveau de verhoudingen al lange tijd weer goed zijn – beide clubs hebben zelfs de jeugdafdeling gebundeld – is de rivaliteit tussen de supporters niet minder geworden. De tekst `Een fusiekloon wordt nooit een godenzoon' op een Almeloos spandoek verraadt meer dan historisch besef. De meest fanatieke Heracles-supporters nemen de naam FC Twente niet in de mond, en spreken bijvoorbeeld over `FC Rente', verwijzend naar het faillissement van de Enschedese eredivisieclub. ,,We mogen wat mij betreft degraderen, als we maar van Twente winnen'', zegt Heracles-supporter Gerard Leussink, lopend op klompen met het Heracles-logo.

FC Twente, zo voelt men dat in Almelo, kijkt nog altijd neer op de kleine broer uit Almelo. ,,Wij worden gekleineerd'', zegt de verkoper van de fanshop in het Polmanstadion. Als de Heracles-aanhang al een keer een viaduct `annexeert' door het zwart-wit te schilderen, dan kun je er de klok op gelijk zetten dat het met een rode kleur wordt overgeschilderd.

De rivaliteit loopt dwars door dorpen, straten en zelfs gezinnen. ,,Toen Heracles nog in de eerste divisie speelde, kon je voor allebei zijn, maar nu word je echt gedwongen om te kiezen'', zegt Wout Brama. De Almeloër is bang dat hij er bij zijn vrienden na gisteren niet populairder op is geworden. ,,Misschien moet ik maar even een slaapadres in Enschede zoeken'', verklaart hij lachend.

Jan van Staa, assistent-trainer van FC Twente en woonachtig in Almelo, kondigt juist aan een extra blokje om te gaan. ,,De afgelopen maanden liepen er hier genoeg met de kop in de wind. Waar staat FC Twente, vroegen ze dan. Ze zullen nu wel wat stiller zijn.''