`Bommen heb je nu toch overal'

Balinezen en westerse toeristen lieten zich niet wegjagen door de bomaanslagen van zaterdag op het drukbezochte vakantie-eiland. ,,Iedereen kan onder zijn sarong een bom naar binnen smokkelen.''

Er staat een legertank voor de ingang van de luxe winkelstraat in het toeristenplaatsje Kuta. Hier ging afgelopen zaterdagavond rond etenstijd in een van de restaurants een bom af. Tientallen militairen en politiemensen bewaken sindsdien de straat. Dat doen ze samen met een groepje Balinese jongens van de lokale karateschool, die sinds de vorige bomaanslag in 2002 zijn ingehuurd voor de beveiliging van discotheken, cafés en winkels op Bali.

Toen de bom afging zat het Balinese beveiligingsteam te eten met de Belg Alain van Turnhout in een restaurant ergens om de hoek van de straat. Als karateliefhebber had Van Turnhout de jongens uitgenodigd voor een diner. ,,We hebben geen explosie gehoord'', vertelt hij. ,,We zagen plotseling tientallen mensen in paniek langs ons restaurant rennen.'' De Belg vindt dat je de jongens niets kwalijk mag nemen. ,,Iedereen kan onder zijn sarong [lange rok] een bom naar binnen smokkelen.''

Op het strand van het toeristenplaatsje Jimbaran, enkele kilometers van Kuta, gingen zaterdagavond voor twee eetcafés ook twee bommen af. De Balinees Suyono zag de explosie voor zijn ogen. Hij is de zwager van de eigenaar van een van de getroffen restaurants. Hij vindt het moeilijk te geloven dat het om een zelfmoordactie zou gaan. Suyono vermoedt dat de bom in het zand was verstopt. De tafel waaraan een Australisch gezin zat te eten vloog van onderaf in brand. Hij vertelt hoe na de explosie het strand vollag met lijken en zwaar gewonden. Onder de gewonden waren de leden van het Australische gezin. Suyono bracht de twee kinderen naar een ziekenhuis. ,,Iedereen was in paniek. Ik ook'', zegt hij geëmotioneerd. Achteraf vond de politie in de keuken van het restaurant nog een niet afgegane bom.

De nieuwe bomaanslagen komen voor Suyono niet geheel onverwacht. Hij vertelt dat de politie zijn zwager afgelopen vrijdagavond de opdracht had gegeven het café te ontruimen. In een later telefoongesprek trok de politie de opdracht in. Het eetcafé is erg populair, ook onder hoge (politie)functionarissen. De hooggeplaatste politiecommissaris Pastika is een trouwe bezoeker van het eethuisje op het strand. ,,Omdat we geregeld dit hoge bezoek onder ons hebben, gingen we ervan uit dat het bij ons wel veilig zou zijn'', legt Suyono uit.

Niet alleen op Bali, maar ook in de hoofdstad Jakarta had de Indonesische Inlichtingendienst (BIN) in de afgelopen periode informatie ingewonnen over mogelijke aanslagen. De president was geïnformeerd. Die maakte zaterdagavond op een persconferentie bekend dat sindsdien de beveiliging van alle vijfsterrenhotels en winkelcentra was verscherpt. Een Balinese taxichauffeur lacht cynisch om de woorden van de president. Bij de ingang van het luxe Kartika Plaza-hotel op Bali wordt zijn auto gecontroleerd. ,,Het is pas sinds vandaag dat de beveiligingsbeambten nieuwe zaklampen en nieuwe batterijen hebben gekregen'', zegt hij.

Aan de drukte in het hotel valt niet af te lezen dat er nog maar twaalf uur geleden bomaanslagen waren. De receptioniste vertelt trots dat het hotel voor 100 procent bezet is en dat slechts vijf Australiërs zojuist zijn vertrokken. De Australische regering heeft uit veiligheidsoverwegingen alle Australiërs geadviseerd Bali te verlaten. Op de terrasjes in de buurt van het hotel is het volgens een ober vanavond iets rustiger dan gisteravond. Een groepje toeristen uit Duitsland zegt ondanks de aanslagen te genieten van de vakantie op Bali. ,,We laten ons niet wegjagen. Bommen heb je tegenwoordig toch overal. Ook in Londen en in Madrid.''

De sfeer was drie jaar geleden wel anders, toen er voor een discotheek en in een kroeg bommen afgingen en 202 mensen omkwamen. Toeristen verlieten halsoverkop het eiland. Tot diep in de nacht stonden er lange rijen op het vliegveld. De terrassen waren compleet uitgestorven. Zondag flaneerden op de drukke markten in Kuta en Jimbaran overal westerse toeristen. De plekken van de aanslagen werden het drukst bezocht.

,,Bali is veilig'', verzekert Dekwan, de jonge eigenaar van de warung (eethuis) Garage in Jimbaran. Hij organiseerde gisteravond een fakkeloptocht langs de getroffen eethuisjes op het strand. Samen met zijn vrienden heeft hij voor de eethuisjes een spandoek opgehangen. Daarop staat: ,,We hopen dat God de onschuldige slachtoffers wil vergeven, maar de vervloekte terroristen zal veroordelen.''