Ambitieuze moslima's

Twee tv-programma's portretteren ambitieuze Nederlandse moslimvrouwen. Met wisselend succes.

Jonge allochtone vrouwen zijn, vaak met hoofddoekje op, nadrukkelijk aanwezig in het Nederlandse stadsbeeld. Vergeleken met hun mannelijke geloofsgenoten van dezelfde leeftijd, zijn de jonge moslima's beter opgeleid en meer geëmancipeerd. Desondanks blijft er een flinke kloof bestaan tussen deze nieuwe en oorspronkelijke Nederlanders.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat verschillende programmamakers op het idee kwamen de wereld van de jonge moslima in beeld te brengen. Aanvankelijk lijkt de film `De lessen van Tülay, Bahar en Naima', die de NCRV vanavond uitzendt, dan ook een verdienstelijke poging om de allochtone moslimvrouw te doorgronden. Voor regisseur Eveline Welschen vormt de rijles het toppunt van de allochtone vrouwenemancipatie. De drie vrouwelijke rijschoolhoudsters worden gepresenteerd als een vrijgevochten avant-garde, die hun leerlingen via het rijexamen een even wijde blik op de vrije westerse wereld gunnen als zij zelf hebben.

Maar waarom zakt Welschens documentaire halverwege als een pudding in elkaar? Waarschijnlijk beet de maakster zich te zeer in haar uitgangspunt vast en heeft ze zich verkeken op de vermeende emancipatoire functie van de rijschool. Voor de rijschoolhoudsters blijkt het werk – niet anders dan bij hun autochtone collega's – gewoon werk te zijn. Het portret van de rijschoolhoudsters en hun leerlingen blijft daardoor nogal aan de oppervlakte. Dit NCRV Dokument doet bovendien nogal gedateerd aan, want het halen van een rijbewijs vormt voor de allochtone vrouw in deze tijd allang niet meer het hoogst haalbare.

Dat bewijst de veelbelovende serie `De meiden van Halal' die de NPS vanaf zondag uitzendt. Hierin worden de drie (van oorsprong) Marokkaanse zusjes Alariachi – Esmaa (26), Jihad (22) en Hajar (19) – in zes uitzendingen geconfronteerd met actuele thema's. De oudste werkt als lerares Engels, de jongsten studeren nog. Ze dragen alledrie met overtuiging hun hoofddoek en willen als maagd het huwelijk in. Met een onvervalst Amsterdams accent bespreken ze de in hun ogen te vrije Nederlandse maatschappij.

In een snel gesneden montage bezoeken de drie zusjes per boot de jongste Gay Pride in Amsterdam en praten zij achtereenvolgens met een organisator van deze manifestatie, een homoseksuele moslim en een beleidsmedewerkster van het COC. De gesprekken vermogen de zusjes echter niet van hun standpunt af te brengen dat homoseksualiteit iets verwerpelijks is en strijdig met hun geloof. De meisjes bezoeken, in de leader in uitdagend rood, wit en blauw tuniek gekleed, allerlei gevestigde Nederlandse instellingen. Journaal-hoofdredacteur Hans Laroes acht het in een van de afleveringen niet ondenkbaar dat het nieuws ooit door een vrouw met hoofddoekje wordt gelezen. Hoezeer de gezusters Alariachi hechten aan het hoofddeksel blijkt uit een aflevering waarin een hunner de vraag wordt gesteld of ze dat zou afleggen wanneer ze een prachtig contract van een modellenbureau kreeg voorgelegd: Nee, maar met pijn in het hart. `De meiden van Halal', de eerste productie van het Amsterdamse AT5 Producties voor de landelijke omroep, doet door middel van de confrontatie een dappere poging de kloof tussen eigentijdse allochtone vroomheid en vanzelfsprekende Nederlandse tolerantie te overbruggen. De drie hoofdpersonen zijn in hun innemende brutaliteit een vondst van programmamakers Jan Kooyman (regisseur) en Mark Pier (producent). De serie bevestigt de vrees dat de uitersten elkaar voorlopig niet ontmoeten.

De Lessen van Tülay, Bahar en Naima, NCRV, vanavond, Ned. 1, 23.00-23.50u. De meiden van Halal, NPS, Ned.3, vanaf 9 oktober wekelijks, 16.00-16.25u.