Zorgrevolutie nadert

Dinsdag 4 oktober stemt de Eerste Kamer over de invoering en aanpassingen van de Zorgverzekeringswet. De oppositie, PvdA, GroenLinks en SP is tegen overhaaste invoering op 1 januari, maar de meerderheid van de senaat verzet zich niet tegen de naderende revolutie, is de verwachting. Zie ook NRC Handelsblad van afgelopen woensdag.

Volgens de oppositie melden zich dagelijks burgers die vrezen duurder uit te zijn. Jongeren, mensen met een minimumloon, kleine zelfstandigen, huishoudens met een klein tweede inkomen, ouderen met een aanvullend pensioen, vutters, mensen met een prepensioen, studenten en mensen met een vrijwillige AWBZ-verzekering. Wie niet?

Dat is vreemd, want van alle kanten klagen mensen dat ze niet weten hoe het stelsel in elkaar zit en wat ze straks moeten betalen. Dat is laatste is logisch, want de zorgverzekeraars hoeven hun verzekerden pas vóór 16 december voor te stellen welke dekking zij aanbieden en hoeveel die kost. Maar de grote lijnen zijn nu wel duidelijk.

Een verzekerde krijgt te maken met een zelf te betalen basispakket van 1.100 euro per jaar. Dat misschien goedkoper uitvalt als de verzekeraars gaan concurreren of wanneer je deelneemt in een collectief contract. Wie deze premie (bijna) niet kan betalen, ontvangt van de Belastingdienst een zorgtoeslag. Zie hiervoor deze rubriek van zaterdag 24 september.

De tweede poot van de constructie is de inkomensafhankelijke bijdrage (ib) van 6,5 procent, berekend over iemands loon, winst uit onderneming, resultaat uit overige werkzaamheden (freelancers) en periodieke uitkeringen en verstrekkingen, zoals WW, WAO, bijstand, AOW en alimentatie via de bijstand. Dat zijn belastbare inkomsten in box 1. Het maximum bijdrage-inkomen is circa 30.000 euro. Daardoor komt de ib op hooguit 1.950 euro per jaar.

Ook verzekerden jonger dan 18 jaar met zulke box 1-inkomsten, betalen de bijdrage, maar niet de 1.100 euro voor het basispakket.

Verzekerden zonder inkomsten in box 1 betalen geen ib. Hun inkomsten kunnen vallen in box 2 (inkomsten uit aanmerkelijk belang) of in box 3, inkomsten uit sparen en beleggen. Of ze hebben geen inkomen, maar leven bijvoorbeeld van (incidentele) schenkingen.

Een werkgever of uitkeringsinstantie is wettelijk verplicht de ib te vergoeden, behoudens enkele uitzonderingen -zie hierna. Daar staat wel tegenover dat die vergoeding belastbaar loon is en dus het nettoloon verlaagt. Bedraagt de bijtelling 1.700 euro per jaar en betaal je gemiddeld 38 procent loonbelasting, dan betaal je zelf 646 euro of bijna 2,5 procent ib.

Om sommige groepen verzekeringsplichtigen tegemoet te komen, geldt voor hen een verlaagd tarief van 4,4 procent. Bij een maximum bijdrage-inkomen van 30.015 komt de ib dan op hooguit 1.320 euro. Dit geldt voor pensioen- en lijfrenten, loon uit dienstbetrekking zonder ib vergoeding, winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden.

Uitkeringsinstanties die pensioenen en lijfrenten uitkeren, zijn veelal niet verplicht om de ib te vergoeden. Zij houden de verlaagde bijdrage in en dragen deze af aan de Belastingdienst. De verlaging geldt alleen voor pensioen en lijfrenten, want voor de AOW geldt het 6,5 procent tarief.

Voor prepensioen- en VUT geldt het 6,5 procent als deze uitkeringen op 31 december 2005 worden genoten en de instanties daarvoor in 2005 het werkgeversdeel ziekenfondspremie moeten betalen. De instanties moeten dan de ib vergoeden.

Voor alle overige prepensioen- en VUT-uitkeringen geldt het verlaagde tarief. Het gaat hierbij om uitkeringen die na 1 januari 2006 voor het eerst worden genoten of waarvoor in 2005 niet het werkgeversdeel ziekenfondspremie wordt betaald. De instanties hoeven de ib in deze situatie niet te vergoeden.

Het kabinet heeft de ib tijdelijk verlaagd tot 0 procent voor alimentatie die rechtstreeks wordt ontvangen van de ex-partner. Dit geldt alleen als je al in 2005 alimentatie ontvangt. Deze maatregel geldt voor een periode van elf jaar. Ingewikkeld? Ja, daarom volgende week meer.

Meer informatie: www.denieuwezorgverzekering.nl en Postbus 51: 0800-8051 (gratis)