Witbandkruisbek

Opvallend aan determineerboeken voor vogels zijn de `verklarende tekens'. Een zwarte stip betekent: `regelmatige broedvogel in Nederland'. Dan het driehoekje, dat slaat op `dwaalgast': zeldzame tot zeer zeldzame vogel hier te lande. De witbandkruisbek (Loxia leucoptera) is zo'n dwaalgast die ik altijd hoop te zien, al is het een glimp. In naaldbossen bijvoorbeeld, want dat is zijn biotoop. De witbandkruisbek behoort tot de familie van de vinken, zaadetende vogels met sterke snavel. Zoals de naam wil, lopen de boven- en onderhelft van de snavel gekruist over elkaar. Hiermee kan de kruisbek feilloos zaden eten uit dennenappels. De vogel van zo'n vijftien centimeter is karmijnrood met twee opmerkelijk wit gekleurde strepen over de vleugels (de een breder dan de ander) en een iets gevorkte staart. Zelfs in noordelijke landen als Finland of Zweden is de witbandkruisbek een betrekkelijk zeldzame broedvogel. Hij overwintert in de Baltische gebieden en wijkt hoogst ongewoon weleens af naar West-Europa. Maar hoe meer onwaarschijnlijker, des te spannender. Dat houdt de vogelliefhebber op zijn tochten waakzaam.

Illustratie: Rein Stuurman (Zien is Kennen!)

freriks@nrc.nl