Statines beschermen óók mannen tegen botbreuken

Mannen die statines slikken vanwege een verhoogd cholesterolgehalte, verminderen daarmee ook hun risico op een botbreuk, zo blijkt uit een onderzoek onder zo'n 90.000 oudere Amerikaanse veteranen, praktisch allemaal mannen. Dat dankzij statines minder botbreuken voorkomen was al aangetoond in een aantal kleinere onderzoeken, overwegend bij vrouwen. Bij de mannelijke oud-soldaten bleek ook de dosis van belang: hoe hoger de dosis, hoe minder breuken (Archives of Internal Medicine, 26 sept).

Er waren 394 botbreuken bij de 28.063 veteranen die meerdere keren een recept hadden gekregen voor statines, vergeleken met 2195 bij de 60.794 veteranen die geen statines slikten. Dat komt neer op een vermindering van het breukrisico met 36 procent. Er was ook nog een kleine groep van 2195 mannen die andere cholesterolverlagers dan statines gebruikten. Bij hen kwamen 51 botbreuken voor, procentueel ongeveer even vaak als bij de niet met cholesterolverlagers behandelde groep.

Hoe statines tegen breuken beschermen, weet men niet precies. Statines stimuleren bij proefdieren de botaanmaak en verder hebben ze een ontstekingsremmend effect, waardoor mogelijk minder botafbraak optreedt. Maar er zijn ook critici die zeggen dat het kleinere aantal botbreuken bij statinegebruikers niet zozeer met dit medicijn van doen heeft als wel met het feit dat het hier om dikkere mensen gaat (anders zouden ze geen cholesterolverlagers nodig hebben). Het vet zou bij vallen als een kussentje beschermen. Maar dan zou je ook minder breuken verwachten bij de groep mannen die andere cholesterolverlagers gebruiken, en dat was bij dit onderzoek niet zo, al ging het bij de `andere-middelen-slikkers' om een te klein aantal voor duidelijke resultaten. Voor een echt effect van statines pleit ook dat de dosis van belang was: een dosis rond 8 milligram statine per dag verlaagde het aantal breuken met 25 procent, terwijl dat bij 15 of meer milligrammen per dag 50 procent was.

Een analyse in The Lancet (on-line, 27 sept) laat overigens ook om een andere reden zien hoe belangrijk het is om statines voldoende hoog te doseren. Hier ging het alleen om het beoogde doel: de bescherming tegen hart- en vaatziekte. Het artikel is een samenvatting van veertien eerdere onderzoeken met tezamen 90.000 patiënten. Daaruit blijkt dat iedere verlaging van het LDL-cholesterol (`het slechte cholesterol') met een millimol per liter de kans op hart- en vaatziekte in de daarop volgende vijf jaar met een vijfde vermindert. De schrijvers in The Lancet concluderen dat artsen moeten streven naar een zo groot mogelijke verlaging van de cholesterolconcentratie. Dat blijkt nu dus tegelijk een optimale bescherming tegen botbreuken te bieden.