Rechters: wet tegen terreur ondeugdelijk (gerectificeerd)

Het wetsvoorstel dat het verheerlijken van terroristische misdrijven strafbaar stelt, kan het gezag en de positie van de rechtspraak in gevaar brengen.

Dat stelt de Raad voor de Rechtspraak, de vereniging van rechters, in haar advies op het wetsvoorstel van minister Donner (Justitie, CDA). Bij een veroordeling zal de kritiek luiden dat de rechtspraak censuur billijkt, terwijl bij vrijspraak het commentaar zal zijn dat rechters buiten de maatschappelijke realiteit staan.

Het wetsvoorstel biedt rechters onvoldoende houvast om in redelijkheid tot een uitspraak te komen, zo concludeert de raad, omdat onvoldoende duidelijk is welke vormen van verheerlijking van terroristische misdrijven strafbaar worden gesteld.

Mag iemand straks bijvoorbeeld betogen dat het Amerikaanse optreden in Irak meer doden heeft gekost dan de aanslagen van 11 september, of moet zo'n uitlating als het vergoelijken van terroristische misdrijven worden beschouwd, vraagt de raad zich af. Het wetsvoorstel spreekt zich daar niet over uit. ,,Historische, religieuze en politieke controverses moeten door de strafrechter worden beslecht'', aldus de raad.

Bovendien loopt de rechter het risico dat hij achteraf terecht wordt gewezen door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Dat Hof heeft bij herhaling geoordeeld dat de vrijheid van meningsuiting ook geldt voor schokkende of verontrustende uitspraken. De kans dat het Hof zal oordelen dat publieke vergelijkingen tussen het Amerikaanse optreden in Irak met de aanslagen van 11 september, een meningsuiting is die beschermd wordt door artikel 10 van het EVRM, aldus de raad.

Het wetsvoorstel is volgens de raad verder onduidelijk over de consequenties in internationaal of Europees verband. De raad verwijst daarbij naar een lopende zaak waarbij Duitsland Nederland verzocht heeft om uitlevering van een hier wonende Belg. Die had via internet provocerende stellingen over de holocaust verspreid. Omdat die man in Nederland woont, heeft Duitsland inmiddels in het kader van het Europese Arrestatiebevel om uitlevering gevraagd. Het is volgens de raad de vraag of het verheerlijken van misdrijven in het buitenland, ook in Nederland tot vervolging moet leiden. In Nederland is het ontkennen van de holocaust-leugen alleen strafbaar als daarbij sprake is van belediging, in Duitsland altijd. In het wetsvoorstel wordt geen aandacht besteed aan deze grensoverschrijdende aspecten, aldus de raad.

Volgens de raad doet Donner er verstandig aan om te wachten totdat er binnen de Europese Unie overeenstemming bestaat over het vergoelijken van terroristische misdrijven. Het Britse voorzitterschap heeft dit tot een van zijn prioriteiten gemaakt. Als Nederland daarop wacht, kunnen problemen met het buitenland worden voorkomen en juridische complicaties aanzienlijk verminderen, aldus de raad.

Rectificatie

In het artikel Rechters: wet tegen terreur ondeugdelijk (1 oktober, pagina 3) stond dat de Raad voor de Rechtspraak de vereniging van rechters is. Dit is onjuist. De Raad is belast met de verdeling van middelen over de rechtspraak, dient de kwaliteit van de rechtspraak te bevorderen en heeft een wettelijk vastgestelde adviesfunctie.