Muziekindustrie kan Apple voor blok zetten

Een heel scala van belanghebbenden, van consumenten tot rocksterren, heeft de muziekindustrie al onder vuur genomen. Nu heeft Apple zich in de rij aangesloten met het verwijt dat de betrokken bedrijven inhalig zijn.

De producent van de iPod wil alle songs voor een platte prijs van 99 dollarcent per stuk kunnen blijven verkopen via iTunes, zijn muziekdistributiedienst op internet. Maar de muziekmaatschappijen willen graag méér in rekening brengen voor populaire liedjes en minder voor oudere hits, zodat er een beter evenwicht ontstaat met de kosten van de marketing en het ondersteunen van nieuwe acts.

De opstelling van de muziekconcerns heeft waarschijnlijk minder te maken met inhaligheid dan met angst. De explosieve groei van de iPod-verkoop heeft hun greep op de distributie van hun eigen product verzwakt. 70 procent van de muziekverkopen op internet verloopt via Apple's iTunes-winkel. Het verliezen van de controle over de distributie is in goede tijden al vervelend genoeg, maar is op dit moment bijzonder verontrustend.

De economische gevolgen van de muziekverkoop via internet zijn nog verre van uitgekristalliseerd. Kijk maar eens naar het zogenoemde `ontbundelingseffect'. De digitale distributie stelt consumenten in de gelegenheid slechts een paar populaire tracks te kopen in plaats van het hele album. Op die manier ontvangen muziekmaatschappijen slechts 3 tot 4 dollar in plaats van de 10 dollar die ze voor een hele cd zouden hebben gekregen. Artiesten en muziekschrijvers eisen daarnaast ook een groter deel van de koek, in de vorm van hogere royalties.

Beleggers vestigen veel hoop op de mogelijkheden van digitale muziek. EMI wordt momenteel verhandeld op zo'n dertien maal de winst vóór rente, belastingen en afschrijvingen (ebitda) – een hoge premie ten opzichte van de mediasector. Vóórdat Apple iTunes lanceerde, lag dat cijfer op slechts 5,5 maal de ebitda. Er is een risico dat de waarderingen weer omlaag kunnen gaan als de muziekmaatschappijen de indruk wekken de zeggenschap over hun groeibriljant kwijt te zijn.

Maar als de muziekconcerns de controle over de prijzen weer naar zich toe willen trekken, zal dat waarschijnlijk tot een hard gevecht met Apple leiden. De iPod levert immers een belangrijke bijdrage aan de groei van Apple en neemt een derde van de omzet voor zijn rekening. De omzet van digitale muziek – waarvan Apple een klein deeltje meepikt – valt daarbij in het niet.

Wat moeten de muziekconcerns doen? Een optie zou zijn te wachten tot Apple's greep op de markt voor internetmuziek zwakker wordt doordat andere spelers op de markt verschijnen en marktaandeel van de iPod afsnoepen. Dat lijkt onvermijdelijk, omdat iedere grote producent van mobieltjes van plan is komende zomer toestellen op de markt te brengen die digitale muziekbestanden kunnen afspelen.

Maar dat zou wel eens tijd kunnen kosten. Een beter plan zou zijn dat de muziekconcerns gezamenlijk een vuist maken en meer flexibiliteit eisen. Dat zou genoeg kunnen zijn om Apple tot inkeer te brengen.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.