Kiezen tussen twee kwaden

Op tal van internetsites kun je testen doen om uit te vinden welk beroep, en dus welke studie bij je past. Maar hoeveel wijzer word je ervan?

Een beroepskeuzetest is een goed begin om er achter te komen wat een geschikte studie voor je is. Op internet staan veel tests die geen geld kosten, meestal van opleidingen, uitzendbureaus en vacaturesites. Maar er zijn ook testen van professionele bureaus die er geld voor vragen. Sommige vragenlijsten zijn in vijf minuten af te werken, voor andere moet je zeker een half uur uittrekken. Dan wil je wel weten: heb ik er wat aan? Daarom een test van de beroepskeuzetests. In dit geval door iemand die al jaren geleden gekozen heeft en daarover geen twijfels kent.

www.start.nl

De test van uitzendbureau Start is een goed begin. Elke vraag dwingt je tot een keuze tussen beroepsgroepen. Zo moet je kiezen of je liever bejaarden verzorgt, in de tuin werkt of hoogleraar natuurkunde wordt. Het zijn telkens maar drie opties, en af en toe bevat een vraag helemaal geen interessante beroepen (wie wil er nou werken bij een krant?) Dan maar invullen wat je het minst vervelend lijkt. Na 21 vragen deelt Start je in een bepaalde categorie in en geeft er een studieadvies bij, plus een indicatie van de kans op een baan in die sector.

Het advies luidde: ,,De score geeft aan dat u graag met uw handen bezig bent, bij voorkeur in een technische omgeving. (..) Vakken die daarbij horen zijn die van ingenieur of monteur. Als u verder wilt studeren, dan is de HTS of TU misschien iets voor u. Op de arbeidsmarkt is een grote behoefte aan draaiers, frezers, lassers, electromonteurs, installatie- en onderhoudsmonteurs.'' Een wonderlijk advies aan iemand die voor de journalistiek heeft gekozen, een journalistieke opleiding heeft gevolgd en nu bij een krant werkt.

www.jobnews.nl

Op deze site worden vacatures aangeboden, maar onder het kopje `Testcenter'(klik eerst op Carrière en dan op Wat kan ik?) staat een rijtje tests waarmee je kunt uitvinden welke beroepsgroep en dus welke studie het beste bij je past. De beroepskeuzetest van Jobnews vraagt telkens naar je favoriete beroep. Tja, als we dat zouden weten was de test ook niet nodig geweest. Maar na 28 keer verplicht te kiezen tussen `een stofzuiger repareren' of `de marketing verzorgen voor een nieuw type fotokopieermachine' rolt er uiteindelijk toch een score uit. Die is onderverdeeld in wetenschappelijk, commercieel, gezondheidszorg en leiding geven, maar ook in wat vagere aanduidingen als `schriftelijk werk' en `creativiteit'. In dit geval zit de uitslag te veel richting de wetenschap.

www.loi.nl

Op de website van opleidingsinstituut LOI moet je je registreren voor de beroepskeuzetest. Kies meteen tussen hoog en laag niveau (afhankelijk van je vooropleiding). De test bestaat uit drie onderdelen. Eerst een beschrijving van vaardigheden (ben je een handige klusser, of juist goed in het leggen van contacten?).

Om te onderzoeken welk type je bent, vraagt de LOI-test ook naar je favoriete activiteiten. Soms is dat lastig, kies maar eens tussen `sporten' of `initiatief nemen'. Vervolgens moet je vijf opties aankruisen in een rij interesses, variërend van `iets met dieren' tot `iets met vervoer'.

Met één druk op de knop verschijnt de conclusie van de LOI: ,,Je creativiteit gaat samen met een hang naar authenticiteit en onafhankelijkheid. Je hebt een voorliefde voor taal, muziek, dans of beeldende expressie.'' Balletdanser dan maar?

www.beroepskeuzetest.nl

Deze gespecialiseerde site verkoopt tests, maar voordat je gaat betalen kun je ook een gratis mini-test doen. Die kost weinig tijd: 15 keer kiezen tussen twee kwaden (kijk je liever naar National Geographic of naar Discovery Channel?) en dan concludeert de test dat je te typeren bent als een kunstenaar. Als voorbeeld worden ook journalist, schrijver en muzikant genoemd. En dat klopt in dit geval.

De grote test van beroepskeuzetest.nl duurt een kwartier en kost 12,50 euro. `Normaal 16,50', meldt de site, maar wat precies de reden van deze korting is, staat er niet bij. De uitslag van dit professionele bureau is in ieder geval redelijk goed, maar dat geldt ook voor sommige gratis tests.

Op www.123test.nl/brein/, van dezelfde makers, kun je ook nog de Breintest doen. Die kijkt hoe je rechter- en linkerhersenhelft zich tot elkaar verhouden. Die verhouding geeft een indicatie van je interesses en vaardigheden. Met leuke vragen als: ,,Als je in een zaal komt, bijvoorbeeld de bioscoop, en aan beide kanten zijn nog plekken vrij, waar ga je dan zitten?'' In het midden, natuurlijk. Maar dat is jammer genoeg geen antwoord.

Het resultaat van deze test: ,,De score duidt er op dat je qua persoonseigenschappen in balans bent tussen de rechter- en linker hersenhelft. Dit kan een aanzienlijk voordeel opleveren. Dit is echter geen reden tot zelfgenoegzaamheid. Een probleem van balans tussen de linker- en rechter hersenhelft is dat je sneller kan vervallen in twijfel dan iemand die meer uitgesproken is.''

www.nti.nl

De beroepskeuzetest van opleidingsinstituut NTI liegt er niet om: 140 vragen. Als antwoord moet je telkens kiezen uit de opties `redelijk leuk', `twijfel' en `niet zo leuk'. Dat is niet eenvoudig als het gaat om je interesse voor bijvoorbeeld graveren op glas of honden en katten fokken voor de verkoop. Het is bovendien zwoegen op de lastige interface: geen knop maar een menubalkje.

Na het afwerken van 140 taaie vragen is het advies behoorlijk accuraat: een interesse voor schrijver, acteur, redacteur, muzikant, met als alternatief de sociale wetenschappen. Dat klopt heel aardig. Minder duidelijk is de manier waarop NTI meet: bij de uitslag staan aantallen als 172, 152 en 148 procent. Waarop die vreemde percentages gebaseerd zijn, dat blijft een raadsel.

www.kunstopleidingen.nl

Op deze site kun je er achter komen of je geschikt bent voor een kunstopleiding en zo ja, naar welke discipline je voorkeur uitgaat. De test is gevat een kunstzinnig flash-jasje, een verademing als je het vergelijkt met de standaard rijtjes die bij de andere testen op het scherm verschijnen. De vragen zijn een stuk minder aantrekkelijk. Kies ja of nee bij `van groepswerk krijg ik veel energie en ideeën' en `als ik in Parijs ben, ga ik liever naar een galerie dan naar het Louvre'. Na dertig vragen valt het resultaat niet eens tegen: de opleiding journalistiek en media komt als beste treffer naar boven. Maar bedenk: als je niets met kunst hebt, heb je op deze site niets te zoeken.

Al met al: internet is een ideaal platform om jezelf te laten testen. Je hoeft geen weken op uitslag te wachten. De meeste online beroepskeuzetesten zullen je weinig nieuws over jezelf vertellen, maar kunnen wel een idee geven van welke opleidingen en beroepen bij je interesses horen. De beste testen zijn zeker niet altijd de langste: ook korte vragenlijsten kunnen de juiste conclusie trekken. En de NTI-test bijvoorbeeld is gewoon te lang: halverwege de 140 vragen is je concentratie al lang verdwenen.

Als je echt iets aan de tests wilt hebben, moet je er serieus de tijd voor nemen, ze niet allemaal achter elkaar doen en de resultaten printen. Dan kun je er later nog eens rustig naar kijken en zelf je oordeel vormen.