Hersenaneurysma's te behandelen met platinadraad

De behandeling van een geknapte uitstulping in een hersenslagader kan sterk worden vereenvoudigd. De zware ingreep waarbij de chirurg de schedel opent en de uitstulping afsluit met een knijpertje (clip) is te vermijden. De uitstulping kan ook eenvoudig worden opgevuld met een kluwen platinadraad (een coil).

Dat blijkt uit een Brits onderzoek onder ruim 2.000 patiënten die het voor de eerste keer knappen van hun hersen-aneurysma overleefden. Eén jaar na de ingreep is ruim 30 procent van de geclipte patiënten dood of invalide, tegen bijna een kwart van de gecoilde. Ook zeven jaar na de ingreep scoort platina nog beter (The Lancet, 3 september).

Er is één groot voorbehoud te maken bij deze studie: de patiënten moeten een anatomie van de slagadervaten hebben die ze geschikt maakt voor de behandeling met platinadraad. De techniek heet coiling. Daarbij wordt een katheter met het platinakluwentje vanaf een sneetje in de lies door een bloedvat naar het aneurysma, op een röntgenbeeldscherm gevolgd, opgeschoven naar het aneurysma. En dat moet bereikbaar zijn.

Ruim tweederde van de voor de studie aangemelde patiënten werd afgewezen omdat ze niet geschikt waren voor de behandeling. Volgens het redactioneel commentaar bij dit onderzoek is dat extreem veel. Omdat bijna alle patiënten wel geclipt kunnen worden, laden de onderzoekers de verdenking op zich dat ze alleen patiënten hebben meegenomen waarbij coiling goed mogelijk was. Daardoor ontstond een bias ten gunste van die behandeling. Dat wil niet zeggen dat coiling een slechte behandeling is, maar ``sommige patiënten moeten geclipt en andere moeten gecoild worden. Dat moet per geval worden bekeken.'' De onderzoekers wisten dat ook wel en schrijven in hun conclusies steeds dat coiling beter uitpakt bij anatomisch geschikte patiënten.

Een aneurysma is een tijdbom die begint te tikken als er in de wand van een slagader een zwakke plek ontstaat. Deze kan onder invloed van de bloeddruk uitstulpen en zelfs scheuren. Als dat gebeurt bij een slagader aan de hersenbasis ontstaat een zogeheten subarachnoïdale bloeding. Ongeveer de helft van de mensen die het overkomt (in Nederland jaarlijks ongeveer 1.500) overleeft dit niet. De overlevenden hebben in de eerste dagen na de bloeding ongeveer 30 procent kans op een tweede bloeding. Deze is dan zeer vaak fataal. Daarom is het zaak de aneurysma's snel op te sporen en te behandelen. Dat laatste kan door de schedel te openen en een clip te plaatsen. Omdat diep in de hersenen liggende aneurysma's lastig te bereiken zijn, bedacht de radioloog Guglielmi in 1990 de coiling-methode.