Controle op misstappen justitie beperkt

De speciale commissie die mogelijke justitiële dwalingen zal onderzoeken beperkt zich tot ernstige, afgedane strafzaken. Het zal gaan om delicten waarvoor meer dan twaalf jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd (moord, doodslag, zware zedendelicten). Behalve wetenschappers en politiemensen kunnen ook bij de zaak betrokken deskundigen vragen onderzoek te doen bij een vermoeden van misstappen. Dat zegt voorzitter H. Brouwer van het college van procureurs-generaal in een vraaggesprek. Als de commissie tot de conclusie komt dat er fouten zijn gemaakt, zal – in de visie van Brouwer – het college van procureurs-generaal zich wenden tot de Hoge Raad met een verzoek tot herziening. De Hoge Raad beslist dan of de zaak opnieuw naar de rechter gaat. De commissie kan ook besluiten aanvullend opsporingsonderzoek te laten doen door de politie. De uitkomst daarvan bepaalt of er alsnog een herzieningsprocedure wordt gestart. Het definitieve voorstel legt de commissie volgende maand aan minister Donner (Justitie) voor.

De minister zegde eerder deze maand de Tweede Kamer toe een speciale commissie in te stellen naar aanleiding van de Schiedammer parkmoord. Door fouten bij politie, justitie en de rechters in die zaak werd een man ten onrechte veroordeeld voor moord op een 10-jarig meisje. Hij zat vier jaar gevangen, tot de echte dader bekende.

Een onderzoek door de speciale commissie kan alleen in zaken waarbij het vonnis onherroepelijk is en tot langdurige gevangenisstraf heeft geleid. Er moeten na de veroordeling nieuwe feiten of omstandigheden bekend worden die niet eerder aan de rechter zijn voorgelegd, en die fundamentele twijfel oproepen aan de rechtmatigheid van de veroordeling.

Volgens Brouwer moet de commissie geen alternatieve rechtsgang worden. ,,Voor de veroordeelde en zijn advocaten bestaat al de mogelijkheid van herziening bij de Hoge Raad.'' Niet alle zaken komen in aanmerking voor de speciale commissie. ,,Dat kunnen we niet allemaal behandelen.''

Brouwer stelt voor dat de commissie uit drie leden bestaat: een advocaat-generaal die het onderzoek leidt en zich laat bijstaan door twee onafhankelijke deskundigen. ,,Ik denk aan een pool van OM'ers en ex-politiemensen, eventueel gepensioneerd, en wetenschappers.''

VRAAGGESPREK pagina 3