`Wie zegt dat het niet schadelijk is?'

Waar winden stedelingen zich over op? Inwoners van Leeuwarden verzetten zich fel tegen de bouw van een zendmast.

Driehonderd bewoners van de Leeuwarder wijk Camminghaburen hebben een handtekening gezet tegen de bouw van een zendmast op korte afstand van hun huizen. `Hier geen kankermast' staat er op het spandoek dat langs de autoweg naar Dokkum is opgehangen. In de mast komen UMTS-antennes voor een nieuwe generatie mobiele telefoons.

Om te beginnen zal de 25 meter hoge mast de wijk ontsieren. Bewoner Gerard de Vegt: ,,Er wordt gezegd dat de mast aan het zicht wordt onttrokken door de vele bomen.'' Zijn vriendin Esther Biesheuvel: ,,Maar straks is het winter.'' Het belangrijkste bezwaar is echter de mogelijke schade aan de gezondheid door de straling. Gerard de Vegt: ,,Ik heb twee kinderen van drie en zes jaar oud. Ik heb geen zin om nu akkoord te gaan met de plaatsing van een mast om over tien jaar te horen dat ze misschien wel gezondheidsschade hebben opgelopen.'' Esther Biesheuvel: ,,Ik wil het risico niet lopen.'' De buren hebben het spandoek vervaardigd. Buurvrouw Christine de Vries: ,,Wie zegt dat het niet schadelijk is? Vroeger wist ook niemand iets van de gevaren van asbest.'' De Vegt: ,,Als je nu asbest ontdekt, moeten er drie mannen in pakken komen om het af te voeren.''

De gemeente Leeuwarden heeft een vergunning voor de mast al verleend. Maar deze week heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin burgemeester en wethoduers wordt opgedragen om alles in het werk te stellen om het plaatsen van UMTS-masten tegen te gaan. Gemakkelijk is dat niet, legt PvdA-wethouder Marga Waanders uit. ,,Ik deel de zorg, maar het enige wat een gemeente kan doen is de grond weigeren te verkopen.'' De onderhandelingen daarover waren in dit geval al ver gevorderd. Bovendien, zegt de wethouder, kunnen UMTS-antennes ook in gsm-masten worden opgehangen. ,,Dus als je UMTS wilt tegenhouden, moet je ook de gsm-masten tegenhouden. Maar ik weet zeker dat er dan een regen van klachten komt omdat het bereik van het telefoonverkeer te klein is.''

Onderzoekers van TNO kwamen twee jaar geleden tot de conclusie dat UMTS-masten een ,,negatief effect op het ervaren welbevinden'' hebben. Een commissie van de Gezondheidsraad nuanceerde deze conclusie later, omdat ,,niet kan worden vastgesteld of er een oorzakelijk verband bestaat tussen blootstelling aan elektromagnetische velden enerzijds en vermindering van welbevinden of schade voor de gezondheid anderzijds''. Meer zekerheid verschaft wellicht Zwitsers onderzoek waarvan de resultaten dit najaar bekend worden. Het rijk doet vooralsnog niets. Minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66) schreef onlangs dat er ,,geen wetenschappelijk gefundeerd bewijs'' is ,,dat aanleiding geeft tot ongerustheid''.

De bewoners van Camminghaburen wijzen dit standpunt af. Gerard de Vegt: ,,Het rijk heeft miljarden verdiend met de veiling van de UMTS-frequenties. Is het zo moeilijk om daarvan een paar ton te besteden aan onderzoek? Niemand heeft bewijs geleverd dat het onschadelijk is. Daarom moet de overheid het voorzorgprincipe hanteren en geen masten plaatsen.'' Is UMTS echt zo belangrijk? Esther Biesheuvel: ,,Die is vooral bedoeld om spelletjes op je mobiele telefoon te doen.'' Gerard de Vegt: ,,En om overal altijd bereik te hebben, tot onderin een parkeergarage van zeventien meter diep. Laten de mensen zich maar met minder tevreden stellen.''

    • Arjen Schreuder