Steeds minder kikkers

Er is een heel gemene proef met kikkers. Die proef gaat zo. Als je een kikker in een pan koud water doet, met een vuurtje eronder, dan blijft de kikker rondzwemmen tot hij gekookt is.

Dan is hij dood. Als je een kikker in een pan met warm water doet, dan schrikt hij en springt hij er in een keer uit. Dan blijft hij leven.

Het is maar goed dat niemand meer weet wie die proef heeft uitgevoerd want die draaide zo de gevangenis in. Net goed.

De kikkerpantest laat zien dat kikkers gevaar niet zien als dat gevaar heel langzaam toeneemt.

Italiaanse kikkers noemen dit onder elkaar de salami-tactiek. Als je ieder dag een klein plakje van deze worst snijdt, ziet niemand het verschil met een dag ervoor. Tot hij op een kwaaie dag ineens op is.

Mensen zijn ook kikkers. Wij zitten ook in een soort pan met een vuurtje eronder – nee, dit gaat niet over dat zogenaamde broeikaseffect, je-weet-wel, de opwarming van de aarde door luchtvervuiling en zo.

Neem, alweer, kikkers. In de wereld wonen bijna zesduizend soorten kikkers, padden en salamanders. Dat soort dieren heet amfibieën. Er zijn reuzenpadden die muizen eten. Er is in China een salamander zo groot als een hond. Er zijn minuscule kikkertjes waar indianen gif van maken om op hun pijlen te smeren. Er is er zelfs eentje in Afrika die alleen maar voorkomt onder de mist van een enkele waterval.

Je kunt wel vinden dat dit laatste kikkertje dan wel een heel vervelend kieskeurig beestje moet zijn, maar daar gaat het hier niet om.

Van al die types amfibieën zijn er al meer dan honderd verdwenen en bijna tweeduizend staan op uitsterven. Iedere dag komt er wel eentje bij.

En dat is het opwarmende pannetje waar wij in zitten. Want als de kikkers zo hard achteruit gaan, dan is misschien het hele milieu wel ziek.

Hoe het precies komt dat amfibieën overal ter wereld uitsterven is lastig na te gaan. Er zijn mensen die meteen weer roepen dat het allemaal komt door het broeikaseffect. Maar dat is helemaal niet zeker. Dat soort mensen riep nu ook weer dat die orkaan Katrina ook aan het broeikaseffect lag. Kul. Het kan, misschien, dat de opwarmende aarde zorgt voor meer orkanen. Bijvoorbeeld in 2006 honderddrie in plaats van honderd. Maar wélke orkaan door dat broeikaseffect wordt aangeblazen, kan je nooit aan de weet komen.

Onderzoekers zeggen dat de amfibieën uitsterven doordat de bossen waar ze in wonen worden omgehakt, door akelige ziektes, doordat Chinezen ze opeten en nog zowat. Daarom hebben ze alarm geslagen. Want mensen zijn op één manier geen kikkers: ze kunnen nooit uit de pan springen.

    • Menno Steketee