Japanse beurs leeft langzaam weer op

De Japanse economie herstelt zich. Niet alleen door de groeiende export, maar ook door een betere binnenlandse markt. Dat trekt buitenlandse investeerders aan.

Al maanden stijgt de Japanse beurs gestaag. Buitenlandse investeerders zijn de grootste kopers die deze stijging aanwakkeren. Is er iets veranderd in Japan na jaren kwakkelen en een vijftien jaar voortdurende daling van de beursindex?

,,Er zijn duidelijk tekenen van een binnenlands herstel, dat niet afhankelijk is van de exportsector'', zegt analist Stefan Worrall van zakenbank CSFB. Japan heeft altijd de neiging gehad te leunen op export om economische groei te bereiken. Het herstel in de afgelopen jaren is ook voor een groot deel afhankelijk geweest van groeiende export naar bloeiend China.

Maar nu zien analisten als Worrall een herstel bij bedrijven die afhankelijk zijn van de binnenlandse markt zoals banken, detailhandel en bouw. ,,Banken waren jarenlang niet in hun normale doen met veel `slechte' leningen en krimpend krediet'', zegt Worrall. ,,Terugkeer naar normale omstandigheden zal op de lange termijn veel meer effect hebben dan enige winst uit export.''

Voorbeeld van een `terugkeer naar normale omstandigheden' is de aankondiging vorige week dat grondprijzen in Tokio voor het eerst in 15 jaar zijn gestegen. Destijds, eind 1989, klapte de `zeepbel' en regeerden `abnormale' omstandigheden, zoals daling van prijzen van grond en goederen, terwijl de officiële rente op 0 procent staat en geld dus feitelijk zonder kosten is te lenen.

Verbetering van het vertrouwen in de toekomst van het zakenleven werd gisteren bevestigd in regeringsonderzoek. De index voor vertrouwen steeg van 0,9 in het vorige kwartaal tot 9,7 nu. De index staat voor het percentage bedrijven dat een verbetering verwacht minus het percentage dat een verslechtering voorziet, zodat een index nul een evenwicht tussen beide betekent. Opvallend in het onderzoek is dat het vertrouwen in de dienstensector groter is dan in de industrie. De eerste is meer afhankelijk van de binnenlandse markt dan de laatste.

Een belangrijke factor in de stijging van de beurskoersen is de grote vraag uit het buitenland. Sinds januari hebben buitenlandse investeerders per saldo 6.500 miljard yen (48 miljard euro) in Japanse aandelen gepompt, aldus de Nihon Keizai Shinbun (Japans Economisch Daglad) vandaag. De Nikkei-index staat nu op een niveau boven 13.000 punten, nadat hij de afgelopen vijftien jaar dramatisch is gedaald van 39.000 punten in 1989 tot net onder de 8.000 in 2003. Sindsdien is er sprake van een voorzichtig herstel, en lijkt de index inmiddels redelijk stabiel.

,,Het is veilig te zeggen dat het percentage Japanse aandelen bij veel buitenlandse investeringsfondsen voor lange tijd te laag was'', zegt Worrall van CSFB. ,,Zij passen hun investeringsgedrag nu aan. Dit is een belangrijke factor in de sterke vraag. Het is zeer wel mogelijk dat deze geldstroom opdroogt en het huidige tempo niet is vol te houden.''

Buitenlandse investeerders bezitten inmiddels ruim 20 procent van alle Japanse aandelen. Dat aandeel zal niet eeuwig blijven groeien. De vraag die zal moeten worden beantwoord is of Japanse investeerders zelf genoeg vertrouwen in de eigen bedrijven hebben om een koopgolf gaande te houden waardoor de Nikkei blijft stijgen. ,,Er is een kans dat er binnenlands een verschuiving op gang komt van spaargeld richting aandelen'', zegt Worrall. Anderzijds zijn er ook mensen die zich afvragen of de aandelenmarkt niet oververhit raakt, zoals de Nihon Keizai Shinbun eerder deze week.

    • Hans van der Lugt