EU gaat Oezbekistan met sancties straffen

De Europese Unie neemt sancties tegen Oezbekistan wegens de weigering van de regering in Tasjkent om een internationaal onderzoek naar het bloedbad in Andizjon op 13 mei toe te staan. Twee Amerikaanse Congresleden eisten gisteren actie van Washington tegen ,,het gewelddadige en brute regime'' van Oezbekistan.

Volgens diplomaten in Brussel zullen de EU-sancties onder andere bestaan uit een wapenembargo en een weigering visa te verleden aan leidende Oezbeekse functionarissen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU moeten de maatregelen op 3 oktober bevestigen en bekendmaken. In de ontwerptekst die de 25 EU-ambassadeurs hebben opgesteld wordt verwezen naar ,,het excessieve, buitenproportionele en willekeurige geweld'' van het Oezbeekse leger in Andizjon. De EU verbiedt volgens de ontwerptekst ,,de export van wapens, militair materiaal en ander materiaal dat kan worden gebruikt voor interne repressie''. Oezbeekse functionarissen die ,,direct verantwoordelijk zijn'' voor het geweld in Andizjon krijgen geen visum voor de EU.

Op 13 mei sloeg het Oezbeekse leger in de oostelijke stad Andizjon een volksopstand neer. Daarbij werden naar schatting zeshonderd burgers doodgeschoten. De regering in Tasjkent, die zegt dat in Andizjon `terroristen' zijn doodgeschoten en dat verder alleen soldaten en politiemannen – slachtoffers van deze `terroristen' – zijn gedood, heeft een internationaal onderzoek naar wat er is gebeurd, steeds afgewezen.

Twee leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, de Democraten William Delahunt en Lloyd Doggett, hebben gisteren de Amerikaanse regering opgeroepen harder op te treden tegen Oezbekistan, omdat de VS anders ,,hun aanspraak op morele helderheid verliezen''. Ze hebben in het Huis een ontwerp-resolutie ingediend waarin Washington wordt gevraagd om ,,snelle en krachtige actie'' tegen Tasjkent. Een van de doelen van de resolutie is volgens Delahunt de leden van het Congres te vertellen wat voor ,,gewelddadig en bruut'' regime het bewind van de Oezbeekse leider Islam Karimov is.

In Tasjkent staan sinds kort vijftien vermeende leiders van de opstand in Andizjon terecht. Volgens het Oezbeekse regime zijn ze in het buitenland – Kirgizië en Afghanistan – opgeleide leiders van een gewapende poging tot staatsgreep. Allen hebben bekend en zich overladen met zelfbeschuldigingen. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn die bekentenissen het resultaat van intimidatie en foltering; marteling is in Oezbekistan routine.