Zorgen bij senaat om opkomst filialen EU

Voor het eerst in zijn geschiedenis zal de Eerste Kamer advies vragen aan de Raad van State, en wel over een Europees onderwerp. De opkomst van de zogeheten agentschappen binnen de Europese Unie en de volgens de Kamerleden gebrekkige democratische controle daarop, nopen tot deze actie, aldus de senatoren.

De Europese Unie oefent niet alleen via de centrale organisatie in Brussel, maar ook via decentrale organisaties overal in Europa invloed uit. De bekendste zijn het Voedselagentschap in Parma, het Medicijnenagentschap in Londen, en Eurojust (samenwerking tussen officieren van justitie uit diverse lidstaten) in Den Haag, Het aantal Europese agentschappen groeit de komende drie jaar van achttien naar vijfenentwintig, zo bleek uit een inventarisatie vorig jaar van deze krant.

De organisaties brengen advies uit aan de Europese Commissie. Dat wordt vrijwel altijd overgenomen. Op advies van de agentschappen kunnen bepaalde producten – voedsel of medicijnen bijvoorbeeld – in de landen van de Europese Unie worden geweigerd of toegelaten. Het Medicijnenagentschap stond enkele jaren geleden de komst van medicijnen tegen de ziekte van Alzheimer toe, waartegen Nederlandse experts ernstige bedenkingen hadden.

De oprichting van het Europees Bureau voor de Grondrechten in Wenen heeft de Eerste Kamer aangegrepen om het kabinet zijn zorgen over te brengen over de controle door Europese en nationale parlementen op de agentschappen. Bovendien vraagt de Eerste Kamer zich af of veel van de werkzaamheden van de agentschappen niet dubbelen met die van andere organisaties, zoals de Verenigde Naties.

Omdat het kabinet naar de zin van de Kamer onvoldoende op deze vragen is ingegaan, heeft de senaat nu besloten haar vragen voor te leggen aan de Raad van State. De Eerste Kamer heeft geen zelfstandige bevoegdheid een aanvraag bij de Raad van State in te dienen, maar kan wel besluiten tot een zogeheten `voorlichtingsaanvraag', een lichtere vorm van advisering. Hiervan is nu dus voor het eerst in de geschiedenis van de senaat gebruik gemaakt.