`Muil dicht' na het wonder van Arad

Na de 1-1 in Rotterdam speelt Feyenoord vanavond in Boekarest de return tegen Rapid. De wereldkampioen werd in 1970, na dezelfde uitslag in de heenwedstrijd, op dramatische wijze uitgeschakeld door UT Arad.

Enkele honderden kilometers ten noordwesten van Boekarest ligt Arad, een kleine textielstad aan de Hongaarse grens die verstokte fans van Feyenoord nooit zullen vergeten. Vraag een oudere supporter uit Rotterdam-Zuid naar de voetbalclub UT en hij trekt nog steeds de haren uit zijn hoofd. Wim van Hanegem, destijds sterspeler van Feyenoord, ontweek nog lang na de uitschakeling alle benzinestations van de bijna gelijknamige firma Aral.

,,Willem had last van bijgeloof'', zegt de 70-jarige Gerard Meijer in het stadion van Rapid Boekarest, vanavond tegenstander in de eerste ronde van het UEFA-Cuptoernooi. De verzorger van Feyenoord is 35 jaar later teruggekeerd in het land van Arad. ,,Een wereld van verschil. Alleen de hoofdstraat had destijds asfalt, de zijstraten waren van klei'', herinnert Meijer zich. ,,Ik hoor die Roemenen nog schreeuwen: `Uta Uta'. Ze bestormden onze bus, sloegen tegen de ruiten. Bij het uitchecken hebben we de achteruitgang van het hotel genomen. Het was een gekkenhuis.''

Het treffen met Ut Arad in de eerste ronde van het Europa Cup 1-toernooi geldt als de grootste teleurstelling in de historie van Feyenoord, dat in mei 1970 als eerste Nederlandse voetbalclub de Europa Cup voor landskampioenen had gewonnen door het Schotse Celtic in Milaan met 2-1 te verslaan. In september werd vervolgens ook de wereldbeker veroverd ten koste van Estudiantes. Matchwinnaar was invaller Joop van Daele, wiens brilletje door een teleurgestelde Argentijnse tegenstander werd vernield. Het kapotte relikwie is nu blikvanger in `Home of History', het museum van Feyenoord.

Een week na zijn winnende doelpunt was Van Daele – met nieuwe bril – wederom invaller in een opnieuw uitverkochte Kuip. Tegenstander was UT Arad, een onbekende provincieclub uit Roemenië. Linksbuiten Coen Moulijn liep nog naast zijn schoenen. ,,Vroeger ging je een karwei opknappen. Nu is het een kwestie van afwikkelen geworden'', pochte de populairste Feyenoorders ooit in Het Parool. En de Oostenrijkse wondertrainer Ernst Happel concludeerde na een spionagereis in zijn bekende steenkolen Nederlands: ,,Dat sind allemaal Bauer'', citeerde Het Vrije Volk.

De Roemeense boeren waren goedwillende semiprofs en iets minder slecht dan Happel had verwacht. Ondanks een groot veldoverwicht en veel kansen bleef Feyenoord in Rotterdam op 1-1 steken. Van Hanegem hield vertrouwen en sloot voor driehonderd gulden weddenschappen af; hij wist toen nog niet dat in Arad een spontaan voetbalfeest zou uitbreken. Dictator Ceausescu, die zich nooit druk maakte om voetbalclubs buiten Boekarest, stuurde een gelukstelegram. De textielarbeiders hadden verlof gekregen om het duel bij daglicht te kunnen bijwonen.

De return eindigde in 0-0, ondanks een stormachtig offensief en een dozijn doelkansen van de onttroonde titelhouder Feyenoord. UT Arad ging door naar de volgende ronde. Verzorger Meijer: ,,En wij dropen af. Ik heb het nooit zo stil meegemaakt in de kleedkamer. We schaamden ons kapot voor zo'n vernedering. Een trieste aftocht van een groot kampioen. Die bal wilde er gewoon niet in.''

Van Hanegem sprak van de grootste teleurstelling in zijn carrière; de verloren WK-finale tegen West-Duitsland moest nog gespeeld worden. Een Rotterdamse journalist maakte bij aankomst op Zestienhoven een cynisch grapje en stelde voor langs de Coolsingel te rijden. ,,Misschien staan daar wel honderdduizend mensen Feyenoord op te wachten'', plaagde hij. Van Hanegem zag er de humor niet van in. ,,Als je niet gauw je muil houdt, timmer ik hem dicht'', reageerde hij volgens een andere passage in het jaarboek Topclub Feijenoord 1970.

Ploeggenoot Theo Laseroms had na afloop snel een column moeten schrijven voor het Rotterdams Nieuwsblad, maar hij had zich een kwartier opgesloten in een wc. In het jaarboek getuigde `Theo de Tank' een paar maanden later van realiteitszin. ,,We hebben gefaald, punt uit en verder geen geouwehoer'', liet de inmiddels overleden centrale verdediger optekenen.

Bij UT Arad was Mirceau Petescu de trotse aanvoerder die Van Hanegem spontaan op de wang kuste. In de Feyenoordkrant van deze week vertelt de Roemeen over het volksfeest dat in Arad uitbrak. ,,Iedereen ouder dan 45 jaar herinnert zich de uitschakeling van de Europees en wereldkampioen als een godswonder'', zegt de drie jaar later naar Nederland verhuisde Petescu.

Hij was gevlucht voor de Securitate, de geheime dienst van Ceausescu. Nog voor diens dood in 1989 durfde de oud-trainer van NEC, Go Ahead Eagles en Sparta tijdelijk terug te keren naar zijn geboortestreek Transsylvanië. In Arad werd de voormalige voetbalheld nog lang doodgezwegen. Petescu: ,,In de kranten mocht ik niet meer worden genoemd, zelfs niet in de opstelling. Ik bestond gewoon niet meer. Nu durven de mensen gelukkig weer met mij te praten over het wonder van UT Arad tegen Feyenoord.''

    • Jaap Bloembergen