`Lieve Willem, we omhelzen je met 1000 armen'

Willem van de Sande Bakhuyzen had gezegd dat het moest knallen, ook zonder hem. Zijn film `Leef!' opende het 25ste Nederlands Filmfestival.

Scenarioschrijfster Maria Goos zei het aan het einde van de avond het mooist: ,,Hij is er niet. Hij is op locatiebezoek.'' Woorden die in al hun eenvoud beschreven hoe gedreven de dinsdag overleden film- en theatermaker Willem van de Sande Bakhuyzen was. Zelfs de dood zou hem niet beletten om door te gaan met wat hij het liefste deed: filmen.

Eerder had producent Anton Smit al gememoreerd hoe de regisseur nog tot afgelopen zaterdag op zijn ziekbed aan de montage van Ik omhels je met 1000 armen had gewerkt. René Mioch, presentator van de openingsavond van het 25ste Nederlands Filmfestival, vertelde dat Van de Sande Bakhuyzen vrijdag nog gezegd had: ,,Misschien hijs ik me wel in een limousine en ben ik er gewoon bij woensdag.''

Het was van tevoren bekend dat de openingsavond van de zilveren jubileumeditie van het Nederlands Filmfestival een onvoorspelbaar karakter zou krijgen. Willem van de Sande Bakhuyzen, de regisseur van de openingsfilm Leef! was al geruime tijd ziek. En het was tot op het laatst onzeker of hij in staat zou zijn de wereldpremière van zijn kaleidoscopische ensemblefilm over een Amsterdamse vroedvrouw en haar disfunctionele familieleden te beleven.

,,Een bizarre avond'', zo omschreef spreekstalmeester Mioch het gisteren in de Utrechtse Stadsschouwburg. `Wat doe ik aan? Hoe ga ik de rode loper over?' Dat waren vragen die velen zich hadden gesteld. Door de afwezigheid van showbizzcamera's en spotlights, en korte, ingetogen speeches werd het vooral een stijlvolle avond. Er vloeiden minder tranen dan verwacht en er klonk vooral lang, luid applaus.

Festivaldirecteur Doreen Boonekamp was geëmotioneerd: ,,Twee jaar geleden feliciteerde ik in deze schouwburg Willem van de Sande Bakhuyzen met Cloaca. `De volgende keer wil ik de opening', grapte hij. Lieve Willem, wat had ik je hier graag bij gehad. Je hebt gezegd dat we vanavond moeten knallen en het feest van de Nederlandse film vieren. Jouw passie en drive om films te maken zijn voor ons een stimulans. We omhelzen je met 1000 armen.''

Bestuursvoorzitter Frans Afman omschreef Van de Sande Bakhuyzen als ,,een gedreven man'' en stond ook stil bij de moord op Theo van Gogh, die zich ondanks diverse conflicten met het festival toch een `vrind' van het jaarlijkse Utrechtse feestje mocht noemen. Staatsecretaris Medy van der Laan (Cultuur) verklaarde zich een groot bewonderaar van Willem van de Sande Bakhuyzen. Verder sprak zij anders dan haar voorgangers geen enkel persoonlijk woord bij de overhandiging van de cultuurprijs, het eerste Gouden Kalf, aan castingdirector Hans Kemna.

De overige Gouden Kalveren worden op 7 oktober uitgereikt, op het Gala van de Nederlandse film. Net als de prijs van de stad Utrecht voor de beste debuutfilm, waarvoor gisteren drie films werden genomineerd: de documentaires Communekind van Maroesja Perizonius en An Apartment in Beirut van Renate Zentschnig en de korte animatiefilm Teddy van André Bergs.