Herschikking tv na verkoop SBS

Talpa wil een SBS-zender overnemen, maar dat hangt af van De Telegraaf. De publieke omroep dreigt een net te verliezen.

De publieke omroep raakt wellicht zoveel reclame-inkomsten kwijt dat het noodgedwongen heel Nederland 3 moet schrappen. Talpa, de nieuwe zender van John de Mol, wil juist zo snel mogelijk een tweede zender beginnen. SBS komt maandag, als de aandeelhouders daarmee instemmen, in handen van twee Angelsaksische durfkapitalisten die alleen aan het rendement op korte termijn denken. En RTL hoopt dat de drie Nederlandse tv-zenders van SBS zo snel mogelijk worden doorverkocht aan Talpa.

De Nederlandse televisiewereld staat voor een stevige herverkaveling, zo bleek gisteren op het jaarlijkse Omroepcongres in Bussum. De publieke omroepen proberen staatssecretaris Medy van der Laan ervan te overtuigen dat het kabinet met meer overheidssubsidie over de brug moet komen om de komende jaren de dalende reclame-inkomsten te compenseren. ,,Wij houden in noodscenario's rekening met het verkleinen van het aantal netten'', zei bestuursvoorzitter Harm Bruins Slot van de publieke omroep. Onder meer omdat Nederland 2 het eredivisievoetbal kwijtraakte aan Talpa, zal de STER de komende jaren meer dan 100 miljoen euro mislopen. Op een jaarbudget van zo'n 670 miljoen euro voor de drie publieke zenders, is dat een pijnlijke aderlating.

Het dreigement van Bruins Slot was onderdeel van een debat tussen de vier grote Nederlandse omroepbazen. Opvallend daarbij was hoe goed zijn drie opponenten elkaar kenden. De huidige topman Fons van Westerloo van RTL Nederland (met de zenders RTL4, 5 en 7) was de man die samen met zijn schoonzoon Ronald Goes, nu de directeur van Talpa Media, de zenders van SBS groot maakte. En de Vlaming Patrick Tillieux, de huidige baas van SBS Nederland (met de zenders SBS6, Net5 en Veronica), was juist jarenlang actief in het management van RTL.

Terwijl de netmanagers van de drie publieke zenders de programma's van een veertigtal publieke omroepen proberen te coördineren (van TROS en IKON tot MAX en Teleac), spreken de beslissers van RTL en Talpa elkaar 's zondags aan het familiediner en zaten de bazen van RTL en SBS een paar jaar geleden nog op elkaars stoel. Het dreigement van de publieke omroep om een zender op te heffen, zorgde voor weinig opwinding bij de commerciële concurrenten. ,,De reclame-inkomsten?'', zei Tillieux van SBS. ,,Die zitten bij ons ook niet mee, maar toch moeten wij het doen met het budget dat we beschikbaar hebben. Als de publieke omroep te duur is, dan moet er meer belastinggeld heen en/of moet een net verdwijnen.''

Fons van Westerloo verraste de omroepwereld met het nieuws dat RTL, een dochterbedrijf van het Duitse mediaconcern Bertelsmann, samen met Talpa heeft geprobeerd om SBS Broadcasting over te nemen. Dat concern heeft niet alleen de drie Nederlandse zenders, maar ook belangen in Scandinavië en Centraal-Europa. Maandag stemmen de aandeelhouders van SBS over het bod van 2,1 miljard euro van de durfkapitalisten Permira en KKR. Een opmerkelijk detail daarbij is dat het krantenconcern De Telegraaf, omdat het al een belang van 27 procent heeft in SBS Nederland, het recht heeft om een concurrerend bod uit te brengen op de drie Nederlandse SBS-tv-zenders. Als De Telegraaf dat zou doen, zou het concern op basis van de huidige Mediawet wel meteen weer 65 procent van SBS Nederland moeten doorverkopen omdat het kabinet niet wil dat er te grote en machtige mediabedrijven ontstaan en de pluriformiteit in gevaar kan komen.

,,Talpa zou die 65 procent graag willen hebben'', stelde Van Westerloo van RTL. ,,En dat zou voor ons ook gunstig zijn. Als Talpa en SBS samengaan, zou daarmee een speler uit de markt verdwijnen. En die partij zou, met De Telegraaf als aandeelhouder, ook minder onberekenbaar zijn dan John de Mol. Toch denk ik dat het niet zal gebeuren, omdat De Telegraaf waarschijnlijk kiest voor een belang in het moederbedrijf van SBS waarmee het concern zijn expansieplannen in het buitenland vorm kan geven.''

Directeur Ronald Goes van Talpa bevestigde gisteren dat hij zeer geïnteresseerd is in een deal met SBS. ,,Wij willen zeker een tweede zender'', zei Goes. ,,En zakendoen met SBS zou dat versnellen, ook in het scenario dat wij 65 procent zouden kunnen krijgen. Wij willen een zo breed mogelijk aanbod hebben, met televisie, internet en radio, maar om dat te kunnen realiseren moet je groot zijn. Met radio hebben we daarom bijvoorbeeld Radio 538 gekocht toen dat kon en Radio Noordzee weer doorverkocht. Voor televisie geldt hetzelfde mechanisme.''

De kansen van Talpa lijken afhankelijk van de plannen van De Telegraaf, eigenaar van de grootste krant van Nederland, een aantal regionale kranten en van een aantal tijdschriften. ,,Wij willen graag meer in televisie doen'', zegt een woordvoerder desgevraagd. ,,Maar verder is er nog niet veel te zeggen. We houden alles in beraad.'' Ook Tillieux van SBS Nederland waarschuwde voor te snelle conclusies. ,,Als de aandeelhouders instemmen met het bod, volgt er nog een traject met de Europese Commissie, zodat SBS op zijn vroegst in november nieuwe eigenaren heeft.''