De kiezer gaat nu over bonnetjesaffaire

De PvdA en GroenLinks in Amsterdam gingen niet in de fout met subsidiegeld. Zij vielen gisteren in een debat over de `bonnetjesaffaire' andere partijen hard aan.

De Amsterdamse burgemeester Job Cohen gebruikt het knopje zelden. Een strenge blik of een `u hebt het woord niet' is meestal genoeg. Behalve gisteren. Het debat was nog geen vijf minuten aan de gang of daar klonk het voor het eerst: ,,Pling''. En uit was de microfoon van de ongeoorloofde spreker. ,,Pling''. Nog een keer.

Even daarvoor was Cohen het zoveelste debat in de Amsterdamse gemeenteraad begonnen over de `bonnetjesaffaire' de onrechtmatige besteding van subsidiegeld door diverse politieke partijen. Cohen gaf geen oordeel over de affaire. ,,Als burgemeester die boven de partijen staat moet ik me daarvan onthouden.'' Maar het was alsof hij met het knopje wilde zeggen, wat hij met woorden niet deed. En verder is het aan de kiezer, zei de PvdA-burgemeester. ,,Die zal bij de verkiezingen in 2006 laten blijken wat hij van de handelswijze van politieke partijen vindt.''

Alle partijen willen heel graag een streep onder de affaire zetten, benadrukten ze gisteren. Ze zijn er klaar mee. Want het is niet leuk dat ze op straat keer op keer maar weer te horen krijgen dat politici zakkenvullers zijn. En dus stelde de gemeenteraad gisteren definitief het bedrag vast dat de VVD, CDA, SP en de lokale partijen Leefbaar Amsterdam en Mokum Mobiel moeten terugbetalen.

Iedere keer dat de partijen over de affaire praten, wordt de toon feller. En met de naderende gemeenteraadsverkiezingen van volgend voorjaar is het tijd om al een beetje campagne te gaan voeren. Voor ze de kwestie wilden afsluiten, werden de fouten van de ander nog een keer vilein aangestipt.

Zoals GroenLinks-fractievoorzitter Maarten van Poelgeest deed bij de SP. Die partij moet subsidie terugbetalen omdat niet aan te tonen is dat het geld besteed is aan de fractie. Bij de SP verdwijnt subsidie namelijk in een landelijk pot die wordt verdeeld over de lokale afdelingen. Niet dat Van Poelgeest twijfelde aan de ,,nobele doelen'' waaraan het geld besteed is. Nee, het ging het om de structuur van de SP. De hele kwestie heeft voor hem weer eens duidelijk gemaakt dat de SP een ,,centralistische organisatie'' heeft. ,,De partij bepaalt wel waar het geld ingezet moet worden.'' Om af te sluiten dat de kiezer volgend jaar maar moet oordelen.

De PvdA zag haar kans schoon de VVD nog even de les te lezen. VVD-wethouder Laetitia Griffith, opvolger van de in mei afgetreden Frits Huffnagel, had daar maandagavond op de lokale televisie een mogelijkheid voor geschapen. Zo zei ze dat haar voorganger niet had hoeven aftreden als hij zijn extra onkostenvergoeding netjes bij de belastingdienst had opgegeven. En op de vraag of niet ook de penningmeester van de VVD had moeten aftreden, antwoordde ze op televisie ,,dat je dan wel bezig kon blijven''. Dan had burgemeester Cohen ook wel kunnen aftreden.

Een ,,verbijsterend'' optreden, vond PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher. Of Griffith dan na maanden heisa om de `bonnetjes' nog niet had begrepen dat de vergoeding in strijd was met de gemeentewet? VVD-fractievoorzitter Eric van der Burg weigerde op het optreden van Griffith VVD-lijsttrekker volgend jaar in te gaan. Maar hij begreep best waarom Asscher beoogd PvdA-lijstrekker ,,de aanval'' opende op zijn partijgenoot.

De SP zelf was zich van geen kwaad bewust. Nee, zei fractievoorzitter Remine Alberts, het lijkt nu een beetje op een voetbalwedstrijd waarbij je aan het eind zegt dat je aan het begin buitenspel stond. Ze bedoelde maar te zeggen, dat de regels voor het verantwoorden van de bestedingen achteraf ineens anders werden gemaakt. Ook waagde ze zich nog aan een technische uitleg over centrale potjes en subpotjes die de SP voor geld heeft. Het kwam er op neer dat je geld in de centrale pot stopt, maar dat je er uit mag halen wat je er in stopt. Waarom het dan zo moeilijk was om aan te tonen wat de Amsterdamse SP dan weer uit die centrale pot had gehaald, kon ze de andere partijen maar niet duidelijk maken. Alberts zuchtte even. Schudde haar hoofd en zei:,,Ik ga maar verder met mijn verhaal. Ik kom er toch niet uit''. Waarop luid gelach losbarstte.

Aan het eind van het debat besloot de gemeenteraad unaniem dat het subsidiegeld voor 1 november terugbetaald moet zijn. Om zo eindelijk de boeken over 2002 en 2003 te kunnen sluiten. Vervolgens kan de raad zich gaan buigen over 2004. De vrees bestaat bij een aantal partijen dat hetzelfde circus dan opnieuw begint.