`Conclusie: we weten het niet'

NIOD-directeur Hans Blom heeft zijn mening over de zaak-Campert bijgesteld na lezing van het rapport van de gemeente Den Haag.

In februari noemde NIOD-directeur Hans Blom de postume beschuldiging dat dichter Jan Campert verraad had gepleegd en om die reden vermoord was ,,plausibel''.

Blom zei dit in het artikel Ik wil niet langer zwijgen, op 19 februari verschenen in NRC Handelsblad. Daarin beweerde verzetsman Gerrit Kleinveld dat hij van Jan van Bork, een medegevangene van Campert in concentratiekamp Neuengamme, had gehoord dat de dichter Jan Campert de geheime kampraad had verraden en om die reden in januari 1943 was vermoord.

In opdracht van de gemeente Den Haag, die de Jan Campert-Stichting financiert, deed gemeentearchivaris C. Noordam onderzoek naar de kwestie. Dinsdag presenteerde hij zijn rapport, waarin hij concludeerde dat het onwaarschijnlijk was dat Campert was vermoord. Blom heeft het onderzoeksverslag gelezen, en is onder de indruk van het werk van Noordam. ,,Ik vind het een degelijk rapport. Alle belangrijke bronnen zijn uitgebreid tegen het licht gehouden. Ik zou zo gauw niet weten waar je nog meer informatie over deze zaak zou kunnen vinden.''

Vindt u het nog steeds plausibel dat Campert vermoord is?

,,Nee, ik moet zeggen dat ik van mening ben veranderd. Wat ik vooral sterk vond aan het rapport van Noordam is dat hij de ziektegeschiedenis van Campert boven water heeft gehaald. Dat hij met tbc-verschijnselen in de ziekenbarak is geweest, maakt het aannemelijk dat hij ook aan die aandoening bezweken is. Dat veel van de gevangen die tegelijk met hem in Neuengamme arriveerden ook rond februari 1943 overleden, is daarbij sterk ondersteunend bewijs.''

Bent u het dan met Noordam eens dat het onwaarschijnlijk is dat Campert verraad heeft gepleegd?

,,Ik vind dat hij in zijn interpretatie van de feiten wat dat betreft te ver gaat. De conclusie moet nu luiden: we weten het niet.''

Waar gaat Noordam te ver?

,,Hij kent wat mij betreft te weinig belang toe aan de getuigenis van Van Bork. Dat was niet zomaar iemand. Zij woorden kun je niet zo eenvoudig terzijde schuiven. Verder vond ik Noordams bewering te ver gaan dat er geen geheime kampraad bestond. Wellicht werd die term niet letterlijk gebruikt door het verzet, maar dat er een mate van organisatie bestond in Neuengamme, staat wel vast.''

Is nu het laatste woord gezegd over het oorlogsverleden van Jan Campert?,,Met het stuk in NRC en het rapport van Noordam zijn denk ik alle feiten boven water gekomen. De discussie kan nu gesloten worden, tenzij er nieuw materiaal opduikt. Dat is onwaarschijnlijk, maar nooit helemaal onmogelijk.''

www.nrc.nl eerdere stukken

    • Bart Funnekotter