Regels verminderen is `herculestaak'

De Europese Commissie gaat 68 wetsvoorstellen intrekken.

Ook 20.000 bestaande wetten neemt zij onder de loep. Maar ,,er verdwijnen weinig zaken die echt van belang zijn''.

Het plan van de Europese Commissie voor betere en afgeslankte regelgeving is ,,geen ideologische gekleurde deregulering'' en ook ,,geen paard van Troje om Europa te verzwakken''. Eurocommissaris Günter Verheugen (Bedrijven en Industrie) probeerde gisteren bij zijn presentatie in het Europarlement het wantrouwen weg te nemen.

Het ambitieuze Commissie-initiatief Better Regulation moet de Europese Unie volgens hem juist sterker maken, want door vermindering van onnodige bureaucratie kan het bedrijfsleven beter concurreren. ,,Er ontstaat ruimte voor groei'', aldus Verheugen. En de ,,balans'' tussen groei en duurzaamheid wordt volgens hem gehandhaafd. De Duitse eurocommissaris onderstreepte ook een belangrijk politiek doel: ,,We willen het vertrouwen van de burgers in Europese integratie versterken en het idee bestrijden dat de EU een bureaucratisch monster is met een manie voor regelgeving.''

Verheugen sprak van een ,,herculestaak'' voor de Commissie. Want het echte werk voor betere regelgeving moet nog beginnen. Eind oktober komt de Commissie met een `werkplan' om alle bestaande EU-regelgeving van meer dan 20.000 wetten onder de loep te nemen. Prioriteit is vereenvoudiging van regels voor de auto-industrie, de bouwsector en de afvalverwerking. Ze zullen worden bekeken op gevolgen voor kosten en concurrentiekracht. In de toekomst wil de Commissie alleen met voorstellen komen die een verfijnde kosten-batenanalyse hebben doorstaan om de kwaliteit en effectiviteit van regelgeving verbeteren.

Als eerste stap werden de 183 wetsvoorstellen van voor 2004 bekeken die al bij EU-ministerraden en europarlement liggen. Een bescheiden operatie dus. Ruim een derde wordt ingetrokken. Veel voorstellen waren achterhaald. Bedrijven merken er niets van, want het gaat bij de eerste stap niet om schrappen van bestaande regels.

Het is niet gezegd dat er veel minder Europese regelgeving komt. Het gaat vooral om betere regelgeving. In Brussel wordt er bovendien op gewezen dat harmonisering via EU-richtlijnen de bureaucratie vermindert, omdat bedrijven dan niet langer met uiteenlopende nationale regels te maken krijgen.

Functionarissen in Brussel wijzen er ook op dat de Europese Commissie weliswaar het initiatiefrecht heeft, maar dat veel EU-regelgeving in de praktijk veelal op aandrang van lidstaten, nationale parlementen, Europarlement of lobbygroepen tot stand komt. ,,Het gaat om de bulk'', zegt een hoge Commissie-functionaris. Bovendien hebben lidstaten de neiging bij toepassing van Europese richtlijnen de hierop geënte nationale regels op te tuigen (goldplating) met veel ballast.

De EU-regeringsleiders en het Europarlement pleiten geregeld voor het schrappen en versimpelen van regelgeving. Eurocommissaris Verheugen wil hen dan ook tot z'n bondgenoten maken. ,,We zitten allemaal in hetzelfde schuitje'', zei hij gisteren. Hij deed een beroep op de lidstaten ,,hun deel'' te doen, want de meeste bureaucratische regels zijn nationale regels. In sommige landen, waaronder Nederland, bestaan programma's om de administratieve lastendruk met miljarden euro te verminderen.

De reacties op het Commissie-initiatief Better Regulation zijn overwegend positief. ,,Europarlementsleden moeten zich niet meer laten voorstaan op het aantal wetten dat ze hebben ingevoerd'', zei christen-democratisch fractieleider Hans-Gert Pöttering. Volgens Europarlementariër Joost Lagendijk (Groen Links) ,,verdwijnen weinig zaken die echt belangrijk zijn.'' Volgens SP'ster Kartika Liotard had de Commissie de omstreden richtlijn over liberalisering van het dienstenverkeer mogen schrappen. Maar volgens de Commissie bevordert die richtlijn juist de concurrentiekracht van de Unie.

Van sociaal-democratische kant was men positiever. Al klonk van de socialistische parlementsvoorzitter, Josep Borrell, ook een waarschuwing. Volgens hem kunnen er ,,juridische problemen'' ontstaan, doordat de Commissie eenzijdig voorstellen intrekt. Of, zoals socialistisch fractieleider Martin Schulz zei: de Commissie heeft het recht van intitiatief, maar of zij het recht tot intrekking heeft is onduidelijk.''

Maar een Commissie-functionaris onderstreept dat de Commissie met haar recht van initiatief volledig legaal handelt. Alleen voor intrekking of vereenvoudiging van bestaande EU-wetgeving is de instemming van het Europarlement nodig.

Van liberale kant is het meest positief gereageerd. ,,Ambtenaren van de Europese Commissie die hun eigen regels willen afschaffen: het blijkt dat kalkoenen voor Kerstmis kunnen stemmen'', aldus VVD'er Jules Maaten.

    • Hans Buddingh'
    • Mark Kranenburg